Yerli Patent Başvurularında İlk Yarıda Dikkat Çeken Artış

Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yürütülen çalışmalar ve sınai mülkiyet alanındaki gelişmeler, başvuru sayılarındaki yükselişte etkili oldu. 2025’in aynı döneminde 3 bin 538 olan yerli patent başvurularının bu yıl belirgin şekilde artması, inovasyon ekosisteminin güçlendiğine işaret etti.

Aynı dönemde yerli faydalı model başvuruları da yükseliş gösterdi. 2025’in ilk yarısında 1638 olan başvuru sayısı, yüzde 23 artarak 2 bin 21’e çıktı. Bununla birlikte TÜRKPATENT’e 76 bin 215 marka ve 16 bin 567 yerli tasarım başvurusu yapılırken, 173 coğrafi işaret başvurusu kaydedildi.

Tescil verilerinde de artış dikkat çekti. Yerli patent tescilleri yüzde 13 artışla 1726’ya yükselirken, faydalı model tescilleri yüzde 53’lük artışla 1395’e ulaştı. İlk altı ayda toplam 49 bin 694 marka ve 11 bin 608 tasarım tescil edilirken, 66 coğrafi işaret de resmi olarak kayda geçti. Böylece toplamda 99 bin 617 yerli sınai mülkiyet başvurusu yapılırken, 64 bin 489 başvuru tescille sonuçlandı.

Coğrafi İşaretli Ürünlere Yoğun İlgi

Yılın ilk yarısında coğrafi işaret alan ürünler de dikkat çekti. Ocak ayında Niğde geven balı, Seydişehir çileği ve Hatay’a özgü birçok yemek tescil alırken; Bilecik papaz yahnisi ve Erzincan ekşisu doğal maden suyu da listeye eklendi.

Şubat ayında Hatay mutfağına ait sarma içi, kısır, abugannuş ve haytalı gibi ürünlerin yanı sıra Erzincan sütlacı, Ordu dağ çileği reçeli ve Tekirdağ ramazan çöreği de tescillendi. Martta ise Çorum su böreği, Gaziantep leblebili kıtır helva ve Kırklareli köftesi gibi ürünler öne çıktı. Ayrıca Türk Kahvesi, Geleneksel Ürün Adı olarak tescil almaya hak kazandı.

Nisan ve mayıs aylarında Kayseri pöç kebabı, Erzurum paça çorbası, Ordu çakıldak fındığı ve Gaziantep yemenisi gibi pek çok yerel değer koruma altına alındı. Haziran ayında ise Antakya kerebici, Eminönü balık ekmek ve Bafra pirinci gibi ürünler coğrafi işaret listesine dahil edildi.

Türkiye’de Coğrafi İşaret Sayısı 1881’e Ulaştı

Türkiye genelinde tescil edilen coğrafi işaretli ürün sayısı 1881’e çıktı. Bölgesel dağılımda Karadeniz Bölgesi 369 ürünle ilk sırada yer alırken, İç Anadolu 304, Güneydoğu Anadolu 299, Ege 262, Doğu Anadolu 238, Akdeniz 211 ve Marmara Bölgesi 198 ürünle sıralandı.

Avrupa Birliği’nde tescil edilen Türk coğrafi işaretli ürün sayısı ise 46’ya yükseldi. Son olarak Adana şalgamı ve Kayseri pastırması bu listeye dahil edildi. Öte yandan Isparta gülyağı, Afyon kaymağı, Muğla çam balı ve Gaziantep muskası gibi birçok ürünün AB tescil süreci devam ediyor.

Bu veriler, Türkiye’nin hem teknolojik üretim hem de kültürel mirasın korunması alanında önemli bir ivme yakaladığını ortaya koyuyor.