6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin ardından gözler, bölgede henüz kırılmamış fay hatlarına çevrildi. Türkiye ile Suriye arasında uzanan ve uzun süredir büyük
Deprem üretmediği düşünülen fayların oluşturabileceği tehlikeleri belirlemek amacıyla bilimsel çalışmalar hızlandırıldı.Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda oluşturulan 20 kişilik ekip, Suriye'deki fay hatlarında saha araştırmalarına başladı. Çalışmalara iki ülkeden akademisyenlerin yanı sıra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) uzmanları da katılıyor.
Deprem Uzmanları Sınırdaki Fayları İnceliyor
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar koordinasyonunda yürütülen araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesinden Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA'dan Hasan Elmacı da görev alıyor.Uzmanlar, Türkiye'deki Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye sınırları içerisinde bulunan Afrin, Sarmada ve Armanaz faylarını inceleme kapsamına aldı.Araştırmada, Ölü Deniz Fay Zonu ile bağlantılı bu fayların geçmişteki hareketlerinin ve gelecekte oluşturabilecekleri deprem tehlikesinin ortaya çıkarılması hedefleniyor.
İlk İncelemelerde Kritik Noktalar Belirlendi
AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye ve Suriye arasındaki fay sistemlerinin daha iyi anlaşılması için geniş çaplı çalışma yürütüldüğünü açıkladı.6 Şubat depremlerinde Türkiye'deki birçok fay segmentinin kırıldığını hatırlatan Sözbilir, Suriye tarafında bulunan bazı fayların ise bu depremler sırasında kırılmadığını belirtti.İlk saha çalışmalarının Afrin, Armanaz ve Sarmada faylarında gerçekleştirildiğini aktaran Sözbilir, fayların özelliklerine göre hendek kazılarının yapılacağı alanları belirlediklerini ifade etti.
Bazı Faylarda 500 İla 2 Bin Yıldır Kırılma Görülmüyor
Prof. Dr. Sözbilir, Kahramanmaraş'tan Kızıldeniz'e uzanan Ölü Deniz Fay Zonu'nun yaklaşık 1000 kilometre uzunluğunda olduğunu belirtti.Bu sistemin bazı bölümlerinin Türkiye sınırlarından geçerek Suriye'ye uzandığını anlatan Sözbilir, özellikle Kilis'in güneyindeki fayların da araştırma açısından önem taşıdığına dikkat çekti.Mevcut değerlendirmelere göre bölgedeki bazı fayların 500 ila 2000 yıldır kırılmadığını ifade eden Sözbilir, hangi segmentlerin gelecekte daha yüksek deprem tehlikesi taşıdığını anlamaya çalıştıklarını söyledi.
Uzmanların Yanıt Aradığı Soru: Ne Kadar Vaktimiz Var?
Araştırmanın en önemli amaçlarından birinin fayların geçmişteki büyük depremlerinin tarihlerini ortaya çıkarmak olduğunu belirten Sözbilir, son kırılmaların ne zaman gerçekleştiğini öğrenmek istediklerini dile getirdi.Uzmanların, fayların deprem geçmişinden hareketle olası tehlikeleri değerlendireceğini belirten Sözbilir,
"Ne kadar vaktimiz var?" sorusuna bilimsel verilerle yanıt aradıklarını ifade etti.Türkiye ile Suriye arasında uzanan fayların ilk kez bu kapsamda ortak bir araştırmayla ele alındığını vurgulayan Sözbilir, çalışmaların bölgenin depremselliğini anlamak açısından önemli olduğunu kaydetti.
Fayların Geçmişi Kazılarla Araştırılacak
Bilim insanları, AFAD'ın belirleyeceği program doğrultusunda yeniden Suriye'ye giderek ikinci aşama çalışmalarına başlayacak.Saha incelemelerinde her fay üzerinde en az iki uygun hendek noktası belirlendi. Planlanan çalışmalarda 20-30 metre genişliğinde ve 3-4 metre derinliğinde kazılar yapılacak.Açılacak hendeklerde fayların geçmiş hareketlerine ait jeolojik izler araştırılacak. Toplanan örnekler laboratuvar ortamında analiz edilerek eski depremlerin meydana geldiği dönemler belirlenmeye çalışılacak.
Türkiye ve Suriye İçin Deprem Tehlikesi Ortaya Konulacak
Araştırmanın tamamlanmasıyla Türkiye-Suriye sınırındaki fayların geçmiş deprem hareketlerine ilişkin daha ayrıntılı bilgilere ulaşılması bekleniyor.Bilim insanları, elde edilen sonuçlarla hangi fayların daha fazla tehlike oluşturabileceğini ve bölgedeki deprem riskinin azaltılması için hangi önlemlerin öncelikli olması gerektiğini değerlendirecek.Uzmanlar, uzun süredir kırılmamış bir fayın mutlaka yakın zamanda deprem üreteceği anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Çalışmaların amacı, depremin kesin tarihini tahmin etmek değil, fayların davranışlarını bilimsel verilerle ortaya koyarak olası tehlikelere karşı hazırlıkları güçlendirmek.
Etiketler: Deprem, Fay Hatları, AFAD, Suriye Fay Hattı, Ölü Deniz Fayı, Hasan Sözbilir, Deprem Riski, Kahramanmaraş, Deprem Araştırması