Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından alınan “Acil Durum Eylem Planı” kararı sonrasında Türkiye, stratejik Petrol stoklarının bir kısmını geçici olarak piyasaya yönlendirme kararı aldı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan açıklamada, rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı sahiplerinin tutmakla yükümlü oldukları zorunlu petrol stoklarının belirli oranlarının geçici süreyle piyasa faaliyetlerinde kullanılabileceği duyuruldu.
Zorunlu Stokların Piyasaya Arz Oranları
Karara göre, şirketler 13-31 Mart tarihleri arasında zorunlu petrol stoklarının yüzde 46’sını, 1 Nisan-10 Haziran döneminde ise yüzde 42’sini piyasaya arz edebilecek. 11 Haziran itibarıyla ise rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahiplerinin, karar öncesinde geçerli olan asgari zorunlu stok seviyelerini yeniden sağlamaları gerekecek.
Bu adım, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik risklerin arttığı bir dönemde stratejik stokların geçici olarak piyasaya yönlendirilmesini sağlıyor.
Uluslararası Koordinasyon ve IEA Açıklamaları
IEA Başkanı Fatih Birol, üye ülkelerin toplamda 400 milyon varil stratejik petrol rezervini piyasaya sürme konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu. Halihazırda üye ülkelerin acil durum petrol stoklarının 1,2 milyar varilin üzerinde olduğu, ayrıca hükümetlerin yükümlülüğü altında yaklaşık 600 milyon varil endüstri stokunun bulunduğu belirtildi.
IEA üyesi ülkeler, acil durum petrol stoklarını ulusal koşullarına uygun şekilde ve bazı ülkelerin ek önlemleriyle piyasaya arz edecek. Ajansın, kararın uygulanmasına ilişkin detayları önümüzdeki günlerde açıklaması bekleniyor.
Tarihçede 6. Kez Uygulanan Karar
IEA, kuruluşundan bu yana acil durum petrol stoklarının koordineli şekilde piyasaya sürülmesine yönelik bu kararı altıncı kez alıyor. Benzer uygulamalar daha önce 1991, 2005, 2011 ve 2022 yıllarında, özellikle jeopolitik kriz ve Rusya-Ukrayna savaşının başlaması sonrasında hayata geçirilmişti.
Bu düzenleme, Türkiye’nin stratejik petrol stoklarını küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara uyum sağlayacak şekilde yönetmesine imkan tanırken, arz güvenliği ve fiyat istikrarını desteklemeyi hedefliyor.
