Eğer teklif yasalaşırsa, lise ve üniversite yıllarında staj yapmış vatandaşlar için emeklilik kapısı çok daha erken aralanacak.
Staj Mağduriyeti Bitiyor mu?
Mevcut sosyal güvenlik sisteminde, öğrencilik yıllarında yapılan staj ve çıraklık dönemleri için "kısa vadeli sigorta kolları" (iş kazası ve meslek hastalığı) primi yatırılıyor. Ancak bu primler, emekliliğe esas olan "uzun vadeli sigorta kolları" (yaşlılık, malullük, ölüm) kapsamında sayılmıyor. Bu durum, staj başlangıç tarihi 1999 öncesi olsa dahi milyonlarca kişinin EYT gibi haklardan yararlanamamasına neden oluyordu.
Masadaki Yeni Formül: "Borçlan, Geriye Çek"
TBMM gündemine taşınan yeni yasa teklifi, sistemde köklü bir değişiklik öngörüyor. Teklife göre, staj ve çıraklıkta geçen süreler, tıpkı askerlik ve doğum borçlanmasında olduğu gibi "hizmet borçlanması" yoluyla emeklilik hesabına dahil edilebilecek.
Teklifin en kritik maddesi ise şu: Yapılan borçlanma, sigorta başlangıç tarihini borçlanılan gün sayısı kadar geriye çekecek. Bu da emeklilik yaşının ve prim gün sayısının yeniden hesaplanması anlamına geliyor.
Kimleri Kapsayacak?
Meclis'teki teklif, geniş bir kitleyi hedefliyor. Düzenleme kapsamına alınması planlanan gruplar şunlar:
Aday Çıraklar ve Çıraklar: Mesleki eğitim merkezlerinde eğitim görenler.
Meslek Lisesi Öğrencileri: Zorunlu staj yapan lise öğrencileri.
Üniversite Stajyerleri: Yükseköğrenim sırasında staja tabi tutulanlar.
Tamamlayıcı Eğitim Öğrencileri ve Bursiyerler: Belirli programlar kapsamında çalışan öğrenciler.
Başvuru Süreci Nasıl İşleyecek?
Taslağa göre, yasa Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra vatandaşlara 3 aylık bir başvuru süresi tanınacak. Bu süre zarfında SGK'ya başvuranlar, geçmiş staj ve çıraklık dönemlerini borçlanarak emeklilik tarihlerini öne çekebilecek.
Gözler TBMM Genel Kurulu'nda
Uzmanlar, bu adımın yıllardır süren mağduriyeti bitirebilecek en somut girişim olduğunu belirtiyor. Özellikle EYT düzenlemesinden staj engeli nedeniyle yararlanamayanlar için bu teklif "ikinci bir şans" niteliği taşıyor. Teklifin, Meclis'in yoğun gündemi arasında ne zaman oylanacağı ve son şeklinin nasıl olacağı milyonlarca vatandaş tarafından dikkatle takip ediliyor.
