Otobüs Biletlerinde Yeni Karar: Ücret İadesi Zorunlu Hale Geldi

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan "Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme kapsamında şehirler arası otobüs taşımacılığından kurye faaliyetlerine, lojistik operasyonlarından cezai yaptırımlara kadar birçok alanda köklü değişikliklere gidildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada; dijitalleşme, sektörel verimlilik ve hizmet kalitesinin artırılmasının hedeflendiğini belirterek, vatandaşların haklarını daha güçlü koruyan bir dönemin başladığını vurguladı.

12 Saate Kadar Tam İade ve Açık Bilet Zorunluluğu

Yapılan yönetmelik değişikliğiyle yolcu mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amacıyla yeni kurallar getirildi:

• Kesintisiz Ücret İadesi: Şehirler arası otobüs seyahatlerinde, hareket saatine en geç 12 saat kala yapılan başvurularda bilet ücretinin tamamının iade edilmesi zorunlu kılındı.

• Açık Bilet Hakkı: Sefer başlayana kadar olan süreçte yolculara açık bilet düzenlenmesi imkanı yasal güvenceye kavuşturuldu.

• Tarife Bildirim Kolaylığı: Otobüs firmalarına ücret tarifelerini Bakanlığa önceden bildirme olanağı tanındı. Firmalar azami 1 ay sonrasına kadar geçerli olacak tarifeleri sisteme tanımlayabilecek ve gerekmesi durumunda 10 gün içinde düzeltme talebinde bulunabilecek.

Kurye Taşımacılığı ve Lojistik Sektörüne Yeni Standartlar

Sektörel operasyonların kayıt altına alınması ve dijital dönüşümün hızlandırılması amacıyla şu adımlar atıldı:

• UETS Zorunluluğu: Tüm yetki belgesi sahipleri için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) zorunlu hale getirildi. Uygulama, 1 Ocak 2027 itibarıyla tamamen devreye alınacak.

• Kurye Faaliyetlerine Düzenleme: Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip firmaların kurye gönderisi taşımaları halinde, kurye yükümlülüklerine uymaları zorunlu kılındı. SRC kurye ve kurye faaliyet belgelerinin temini için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanındı.

• Tecrübe ve Süre Güncellemeleri: Uluslararası lojistik işletmeciliğinde aranan 3 yıllık tecrübe şartının hesaplanmasına, geçmiş geçerlilik süreleri de dahil edildi. Yetki belgesi devir işlemlerinde mesleki yeterlilik şartının sağlanma süresi ise 45 günden 60 güne çıkarıldı.

• Araç Yaşı ve Muayene Kuralları: 2013 model ve öncesi otomobillerin B2 ve D2 belgelerine ilave edilmesine ilişkin süre uzatımına gidildi. Ayrıca, muayenesi bulunmayan taşıtların, yetki belgesine kayıtlı olsalar dahi trafik güvenliği gerekçesiyle yurt dışına çıkışlarına izin verilmeyeceği bildirildi.

Taşımacılık Türlerine Göre Muafiyetler ve Sınırlandırmalar

Farklı taşımacılık kollarındaki ihtiyaçlar doğrultusunda şu kararlar alındı:

• Mevsimlik Tarım İşçileri: D3 yetki belgesi sahiplerinin, yalnızca kendilerine ait tarım alanlarında istihdam edilecek mevsimlik tarım işçilerini taşıyabilmesine olanak sağlandı.

• Ev Eşyası Taşımacılığı: Sadece kamyonetle ev eşyası taşımacılığı yapmak isteyen işletmelere azami 1 kamyonet sınırı getirildi.

• Turizmde Yerli Araç Teşviki: Turizm amaçlı yolcu taşımacılığında Yerli Malı Belgesi'ne sahip otomobillerin tercih edilmesi durumunda, kullanılabilecek taşıt sayılarına yönelik teşvik mekanizması hayata geçirildi.

• Muafiyet ve Kolaylıklar: Engelli ve diyaliz hastalarını tek araçla taşıyan D2 belgeli firmalar mesleki yeterlilik şartından; fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar ise ODY-ÜDY (Orta ve Üst Düzey Yönetici) şartından muaf tutuldu. Büyükşehir merkezli tarifeli D4 yetki belgeleri için ise U-ETDS veri iletim zorunluluğu kaldırıldı.

Kuralsız Taşımacılığa Karşı Kademeli Ceza Sistemi

Kayıt dışı ve mevzuata aykırı faaliyetlerin engellenmesi amacıyla caydırıcı nitelikte kademeli bir ceza mekanizması uygulamaya konuldu. Kuralları ihlal eden taşımacılara yönelik cezai yaptırımlar şu şekilde belirlendi:

Ayrıca, terminal işletmeciliği alanında geçerli yasal belgesi olmadan faaliyet gösteren işletmelerin çalışmalarına izin verilmeyeceği belirtildi; terminallerde yoğunluk yaşanması halinde ise yerel makamlarca gösterilecek alternatif alanların kullanılabilmesi için yasal altyapı tamamlandı.