Uluslararası Enerji Ajansı’nın (International Energy Agency) yayımladığı son Petrol Piyasası Raporu, küresel petrol arzında dikkat çekici bir düşüşe işaret etti. Rapora göre, mayıs ayında arz hem bir önceki aya hem de jeopolitik gerilimler öncesi döneme kıyasla belirgin şekilde geriledi.
Küresel Arz Mayısta 94,4 Milyon Varile Düştü
IEA verilerine göre küresel petrol arzı, mayıs ayında günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile indi. Bu seviye, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’taki saldırılarından önceki döneme göre günlük yaklaşık 13,6 milyon varillik daha düşük bir üretim seviyesine işaret ediyor.
OPEC+ Üretimi Gerilerken OPEC Dışı Arz Artış Gösterdi
Raporda, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve müttefiklerinden oluşan OPEC+ grubunun üretiminin mayısta günlük yaklaşık 1,12 milyon varil azalarak 35 milyon 920 bin varile gerilediği belirtildi.
Buna karşılık OPEC+ dışı üretimde günlük 530 bin varillik artış kaydedildi ve toplam arz 58 milyon 540 bin varile yükseldi. Bu artışta özellikle biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı üretim artışlarının etkili olduğu ifade edildi.
Yıllık Görünümde Düşüş Beklentisi
IEA, 2026 yılı için küresel petrol arzında da gerileme öngörüyor. Buna göre toplam arzın geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 3,9 milyon varil azalarak 102 milyon 379 bin varil seviyesine düşmesi bekleniyor.
OPEC+ üretiminin günlük 4,7 milyon varil azalacağı, OPEC+ dışı üretimin ise sınırlı bir artışla 60 milyon 250 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor.
Jeopolitik Anlaşmalar ve Hürmüz Boğazı Belirsizliği
Raporda, ABD ile İran arasındaki geçici anlaşma çerçevesinde Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden normale dönmesinin kademeli bir toparlanma yaratabileceği ifade edildi. Ancak bu sürecin hala “kritik ve tartışmalı” unsurlar içerdiği vurgulandı.
IEA, özellikle sevkiyatların yeniden başlamasına ilişkin mekanizmaların netleşmemesi nedeniyle aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirtti.
Küresel Petrol Talebinde Zayıflama Sinyalleri
Küresel petrol talebine ilişkin beklentiler de aşağı yönlü revize edildi. IEA, bu yılki talep artışı tahminini günlük yaklaşık 700 bin varil aşağı çekti.
Rapora göre, yüksek akaryakıt fiyatları ve arz kesintileri nedeniyle ikinci çeyrekte küresel sevkiyatların geçen yıla göre %4,8 düşmesi bekleniyor. Bu durum, 2020’den bu yana ilk kez çeyreklik bazda daralma anlamına geliyor.
Talep ve Arzda Orta Vadeli Beklentiler
IEA projeksiyonlarına göre küresel petrol talebi bu yıl günlük yaklaşık 1,12 milyon varil azalarak 103 milyon 290 bin varil seviyesine gerileyecek.
2027’de ise arz ve talep tarafında yeniden toparlanma bekleniyor. Bu dönemde talebin günlük yaklaşık 2 milyon varil artarak 105 milyon 300 bin varile ulaşacağı öngörülüyor.
Görünümde Yüksek Belirsizlik Vurgusu
Raporda ayrıca, jeopolitik riskler, ateşkes süreçlerinin sürdürülebilirliği ve küresel ekonomik etkiler nedeniyle orta vadeli petrol piyasası görünümünün yüksek belirsizlik içerdiği ifade edildi.
