Ticaret Bakanlığı,
Gayrimenkul sektöründe sahte ilanların, kayıt dışı faaliyetlerin ve fiyat manipülasyonlarının önüne geçmek amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin kapsamını genişletmeye hazırlanıyor.Yeni düzenlemelerle birlikte yalnızca taşınmaz sahiplerinin değil,
Emlak işletmelerinin ilan verme süreçlerinde de daha sıkı kurallar uygulanması hedefleniyor.Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, Ankara’da gerçekleştirilen TÜMSED 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi’nde üzerinde çalışılan değişikliklere ilişkin ayrıntıları paylaştı.
İlan Yetkisinde Yeni Dönem Başlayacak
Mevcut uygulamada gayrimenkul sahibinin ilan verecek emlak işletmesine e-Devlet üzerinden yetki tanımlaması gerekiyor. Bu yetki olmadan emlakçılar ilgili taşınmazı ilan platformlarında yayımlayamıyor.Hazırlanan yeni sistemde ise e-Devlet üzerinden verilen ilan yetkisinin tek başına yeterli olmaması planlanıyor.Taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasında imzalanan yetkilendirme sözleşmesinin de elektronik sisteme dahil edilmesi üzerinde çalışılıyor.Böylece sözleşmenin sona ermesi veya iptal edilmesi halinde emlakçının ilan yayımlama yetkisi de ortadan kalkacak ve ilan sistemden kaldırılabilecek.
Bir Taşınmaza Tek Emlakçı Gündemde
Gayrimenkul sektöründen gelen talepler arasında bir taşınmaz için birden fazla emlak işletmesine ilan yetkisi verilmesinin önüne geçilmesi de bulunuyor.Bir taşınmaz için ilan yetkisinin yalnızca tek bir emlakçıya verilmesi seçeneği değerlendirilirken, bu uygulamanın küçük ölçekli emlak işletmelerini olumsuz etkileyebileceği yönünde görüşler de bulunuyor.Bu nedenle konu üzerinde çalışmaların sürdüğü ve henüz kesinleşmiş bir kararın olmadığı belirtiliyor.
Yabancı Maliklere De Doğrulama Zorunluluğu
EİDS kapsamında yabancı taşınmaz sahipleriyle ilgili uygulamanın da değiştirilmesi planlanıyor.Mevcut sistemde yabancı maliklere ait taşınmazlar ile tapu kaydı bulunmayan bazı gayrimenkuller, özel olarak işaretlenerek yetkilendirme yapılmadan ilan edilebiliyor.Sektör temsilcileri ise bu uygulamanın bazı kişiler tarafından doğrulama sistemini aşmak amacıyla kullanılabildiğini belirtiyor.Hazırlanan düzenlemeyle yabancı maliklere ve bu kapsamdaki taşınmazlara ait ilanların da doğrulamadan geçirilmesi hedefleniyor.
Kontrolsüz İlanların Önüne Geçilecek
Yeni uygulamanın devreye alınmasıyla birlikte kimlik ve mülkiyet doğrulaması yapılmadan ilan yayımlanmasının daha da zorlaştırılması planlanıyor.Bakanlığın attığı bu adımlarla özellikle gerçekte var olmayan taşınmazlar üzerinden verilen sahte ilanların ve ilan fiyatları üzerinden gerçekleştirilen manipülasyonların azaltılması amaçlanıyor.Aynı zamanda yetkisiz şekilde emlakçılık faaliyeti yürüten kişi ve işletmelerle mücadelede de sistemin daha etkin kullanılması hedefleniyor.
Güvenli Ödeme İçin Erteleme Hazırlığı
Gayrimenkul satışlarında uygulanması planlanan güvenli ödeme sistemi konusunda da takvim değişikliğine gidilecek.İkinci el otomobil satışlarında kullanılan modele benzer şekilde hazırlanacak sistemin 1 Ekim itibarıyla devreye alınması bekleniyordu.Ancak uygulamaya geçiş süresinin uzatılması için yönetmelik değişikliği yapılması planlanıyor.Yeni tarih henüz netleşmezken, sistemin ilerleyen dönemde taşınmaz satışlarında zorunlu hale getirilmesi öngörülüyor.
Para Önce Güvenli Hesaba Aktarılacak
Güvenli ödeme uygulaması devreye girdiğinde gayrimenkul satışlarında para transferinin işleyişi de değişecek.Alıcı, taşınmazın bedelini doğrudan satıcının banka hesabına göndermek yerine güvenli ödeme sistemi içerisinde oluşturulan hesaba aktaracak.Satış bedeli, tapudaki devir işlemi tamamlanıncaya kadar bu hesapta bloke edilecek.Tapu devrinin gerçekleşmesinin ardından ise para satıcının hesabına aktarılacak. Böylece hem alıcının hem de satıcının dolandırıcılık ve sahtecilik risklerine karşı korunması amaçlanıyor.
Otomatik Rayiç Sistemi Devreye Alınacak
Gayrimenkul sektöründe bir başka önemli çalışma ise taşınmazların gerçek değerlerinin belirlenmesine yönelik yürütülüyor.Taşınmaz değerleme alanında yeni bir yapılanmaya gidilirken, ilerleyen süreçte “otomatik rayiç sistemi”nin hayata geçirilmesi planlanıyor.Uygulamayla taşınmazların piyasa değerlerinin daha gerçekçi şekilde hesaplanması ve tapuda satış bedelinin düşük gösterilmesi nedeniyle ortaya çıkan vergi kayıplarının azaltılması hedefleniyor.
Tapu Harçlarında İndirim Beklentisi Oluştu
Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, güvenli ödeme ve otomatik rayiç sistemlerinin kayıt dışılıkla mücadelede önemli sonuçlar verebileceğini belirtti.Söz konusu uygulamalarla vergi kayıplarının önemli ölçüde azaltılmasının beklendiğini ifade eden Karaman, bu gelişmelerin ardından tapu harçlarının düşürülmesi konusunun da yeniden gündeme gelebileceği görüşünü dile getirdi.Gayrimenkul piyasasında hazırlanan düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle birlikte ilan aşamasından tapudaki para transferine kadar birçok işlemin daha sıkı denetim altında yürütülmesi hedefleniyor.