EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından emeklilik konusunda yeni bir tartışma başladı. Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olan ve bu nedenle
EYT düzenlemesinden yararlanamayan çalışanlar, işe giriş tarihleri dikkate alınarak kademeli emeklilik sisteminin uygulanmasını talep ediyor.Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından hazırlanan model de bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sunuldu. Öneride, sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının ve prim şartlarının belirli basamaklarla yükseltilmesi öngörülüyor.
Kademeli Emeklilik Sisteminde Ne Öneriliyor?
Kademeli emeklilik modelinin temelinde, tüm çalışanların aynı yaş şartına tabi tutulması yerine sigorta başlangıç tarihinin dikkate alınması bulunuyor.Bu sistemde çalışanların ilk kez sigortalı oldukları tarihe göre farklı yaş ve prim koşullarının uygulanması hedefleniyor. Böylece 1999 tarihinden hemen sonra çalışma hayatına girenlerle daha sonraki yıllarda sigortalı olanlar arasında kademeli bir geçiş oluşturulması amaçlanıyor.Önerilen model, yaş şartının tamamen kaldırılmasını değil, sigorta başlangıcına göre daha düşük yaşlardan başlayarak kademeli şekilde yükseltilmesini esas alıyor.
Öneride Kadınlar 43, Erkekler 45 Yaşında Emekli Olabilecek
Kamuoyunda tartışılan kademeli emeklilik modellerinde en çok dikkat çeken ayrıntılardan biri başlangıç yaşları oldu.EMADDER'ın gündeme taşıdığı öneride, belirli tarihler arasında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından itibaren emekli olabilmesi öngörülüyor.Sigorta başlangıç yılı ilerledikçe yaş şartının da yükselmesi planlanıyor. Bu kapsamda kadınlarda emeklilik yaşının 43 ile 51, erkeklerde ise 45 ile 53 arasında kademeli olarak uygulanması talep ediliyor. Prim gün şartlarının da sigorta başlangıç tarihine göre basamaklandırılması öneriliyor.
EYT'den Farkı Ne Olacak?
Kademeli emeklilik talebini EYT'den ayıran en önemli unsur yaş şartı olarak öne çıkıyor.EYT düzenlemesinde 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve diğer gerekli koşulları karşılayan kişiler için yaş şartı kaldırılmıştı. Kademeli emeklilik modelinde ise yaş şartının devam etmesi, ancak sigorta başlangıç tarihine göre daha erken yaşlardan başlayarak kademeli biçimde uygulanması isteniyor.Bu nedenle önerilen modelin hayata geçmesi halinde EYT'den yararlanamayan çalışanlar için mevcut sisteme kıyasla daha erken emeklilik imkanı doğabileceği belirtiliyor.
Birkaç Günlük Fark Bile Emeklilik Tarihini Değiştiriyor
Kademeli emeklilik talebinde özellikle 8 Eylül 1999 tarihini kısa bir süreyle kaçıran çalışanlar öne çıkıyor.Bir gün, birkaç ay ya da birkaç yıl farkla EYT kapsamının dışında kalan çalışanlar, iki dönem arasında oluşan emeklilik şartı farklılığının adil olmadığını savunuyor.Bu nedenle çalışan temsilcileri ve çeşitli platformlar, sigorta başlangıç tarihleri arasındaki geçişin daha yumuşak hale getirilmesi ve kademeli bir sistem oluşturulması yönündeki taleplerini sürdürüyor.
43-53 Yaş Aralığı Henüz Kesinleşmiş Değil
Kamuoyunda 43-53 yaş aralığı üzerinden gündeme gelen rakamların resmi emeklilik yaşı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.Şu an itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan herhangi bir kanun bulunmuyor. Dolayısıyla söz konusu yaş ve prim tabloları mevcut mevzuatta kesinleşmiş bir hak değil; dernek ve çeşitli platformlar tarafından önerilen modeller kapsamında değerlendiriliyor.Yasal düzenleme yapılmadığı sürece 43 yaşında kadınların veya 45 yaşında erkeklerin kademeli emeklilik kapsamında emekli olabilmesi mümkün değil.
Milyonlarca Çalışanı İlgilendiren Talep
EMADDER, hazırladığı kademeli emeklilik modelinin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendirebileceğini belirtiyor.Dernek tarafından hazırlanan öneride, çalışanların sigorta başlangıç tarihlerine göre yaş ve prim koşullarının kademeli biçimde düzenlenmesi isteniyor. Böylece EYT kapsamına giremeyen çalışanların emeklilik konusunda daha kademeli bir geçiş sistemine dahil edilmesi hedefleniyor.
Model Bakanlığa İletildi
Kademeli emeklilik talebinin öncülerinden EMADDER, hazırladığı çalışmayı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sundu.Dernek yönetimi, Ağustos 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile gerçekleştirdiği görüşmede, EYT kapsamı dışında kalan çalışanların taleplerini ve hazırlanan kademeli emeklilik modelini gündeme getirdi.Öneride sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim koşullarının aşamalı olarak değiştirilmesi talep edildi. Model kapsamında kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlayan ve sigorta başlangıç yılı ilerledikçe yükselen bir emeklilik sistemi öneriliyor.Ancak bu çalışma henüz hükümet tarafından kabul edilmiş bir düzenleme niteliğinde değil. Kademeli emeklilik konusunda yürürlükte bulunan yeni bir yasa, kesinleşmiş bir yaş tablosu veya açıklanmış resmi bir uygulama takvimi bulunmuyor.
Kademeli Emeklilikte Maliyet Hesabı da Önemli
Yeni bir emeklilik sisteminin gündeme gelmesiyle birlikte sosyal güvenlik sisteminin mali yapısı da tartışmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.Özellikle geniş bir çalışan grubunun 40'lı yaşlarda emekli olmasını sağlayabilecek bir düzenlemenin sosyal güvenlik bütçesine etkisi merak ediliyor. Uzun vadeli emeklilik harcamaları, aktif çalışan sayısı ve emekli sayısındaki değişim gibi faktörlerin olası bir düzenlemenin maliyetinde belirleyici olması bekleniyor.Bu nedenle kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışan için bundan sonraki süreçte gözler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile hükümetten gelecek açıklamalara çevrildi.
