Kısmi emeklilik koşulları; SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamına göre farklılık gösteriyor. En çok merak edilen uygulama ise SSK’lı çalışanları ilgilendiriyor. Çünkü 3600 günle emeklilik imkânı esas olarak belirli şartları taşıyan SSK’lılar için geçerli.
8 Eylül 1999 Öncesi Sigorta Girişi Olanlar Dikkat SSK kapsamında olup ilk sigorta girişi 8 Eylül 1999’dan önce olan kişiler için kısmi emeklilik yolu açık. Bu kapsamdaki temel şartlar şöyle:
8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olmak
En az 15 yıl sigortalılık süresi
3600 prim günü
Kadınlarda minimum 50 yaş
Erkeklerde minimum 55 yaş
Ancak burada önemli bir detay var: Yaş şartı sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak yükseliyor.
Örnek kademeler:
8 Eylül 1976’dan önce sigortalı erkekler: 55 yaş
1 Nisan 1981’den önce sigortalı kadınlar: 50 yaş
Daha sonraki girişlerde yaş sınırı kademeli artıyor
Emeklilik Yaşı Nasıl Hesaplanıyor? Kısmi emeklilikte yaş hesabı üç ayrı kritere göre yapılıyor:
15 yıllık sigortalılık süresinin dolduğu tarih
3600 prim gününün tamamlandığı tarih
Kanunda belirtilen yaş şartı
Bu üç hesaplamadan hangisi daha yüksek yaş veriyorsa , emeklilik o yaş üzerinden belirleniyor.
Örnek senaryo: Bir erkek sigortalı;
15 yılı 1995’te doldurmuş,
3600 günü 2009’da tamamlamış,
1959 doğumlu olsun.
Bu durumda yapılan hesaplamalarda farklı yaşlar ortaya çıkabilir. En yüksek yaş hangisiyse, emeklilik o yaşta gerçekleşir. Aynı yöntem kadın sigortalılar için de uygulanır.
Normal Emeklilik ile Kısmi Emeklilik Arasındaki Fark Normal emeklilikte:
5000–5975 arası prim günü
Kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık
EYT kapsamında yaş şartı kaldırıldı
Kısmi emeklilikte ise:
3600 prim günü
15 yıl sigortalılık
Yaş şartı zorunlu
Bu hak yalnızca 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar için geçerli.
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Girişler Bu dönemde sigortalı olanlar için 3600 gün uygulaması bulunmuyor. Bu kişiler için şartlar:
25 yıl sigortalılık
Kadınlarda 58 yaş
Erkeklerde 60 yaş
4500 prim günü
1 Mayıs 2008 Sonrası Sigortalılar 5510 sayılı yasa kapsamına girenler için emeklilik koşulları daha ağır:
Bu grupta 3600 günle emeklilik imkânı bulunmuyor.
Askerlik ve Doğum Borçlanması Avantaj Sağlar mı? Bazı durumlarda borçlanma işlemleri emekliliği öne çekebiliyor.
Erkekler için: Askerlik hizmeti sigorta başlangıcından önce yapılmışsa, borçlanma sigorta giriş tarihini geri çekebilir ve yaş şartını düşürebilir.
Kadınlar için: Sigorta başlangıcından sonra yapılan doğumlar için doğum borçlanmasıyla eksik prim günleri tamamlanabilir.
Kısmi Emekli Maaşı Düşük mü Olur? Genel kural olarak prim günü az olanların emekli aylığı da daha düşük oluyor. Ancak sistemde uygulanan alt sınır aylığı nedeniyle asgari düzeyden prim ödeyenlerde kısmi ve tam emeklilik arasında büyük fark görülmeyebiliyor.
Buna karşılık yüksek kazanç üzerinden prim ödeyen sigortalılarda kısmi emeklilik maaşı daha düşük kalabiliyor. Çoğu durumda kısmi emekli aylıkları alt sınır seviyesine yakın oluyor.