Sorun Nerede? "Kısa" ve "Uzun" Ayrımı
Pek çok vatandaş, "Elimde sigorta kartım var, üzerinde 1996 yazıyor ama emekli olamıyorum" isyanında bulunuyor. Uzmanlar, mağduriyetin temelini şu teknik detayla açıklıyor: Meslek öğrenmek için işletmelerde çalışan stajyer ve çıraklar adına, o dönemde sadece "İş Kazası ve Meslek Hastalığı" primi (Kısa Vadeli Sigorta) yatırıldı. Emekliliği sağlayan "Yaşlılık, Malullük ve Ölüm" primleri (Uzun Vadeli Sigorta) o havuza girmediği için, SGK bu başlangıç tarihlerini emeklilik hesabı için "yok" sayıyor.
2 Milyona Yakın Kişi Bu Haberi Bekliyor
Mağduriyetin boyutu ise sanılandan çok daha büyük. Bakanlık verilerine ve Ekim 2025 istatistiklerine göre tablo şöyle:
Stajyer ve Kursiyer: 1 milyon 393 bin 910 kişi
Çırak: 590 bin 384 kişi Toplamda 1.9 milyonu aşkın vatandaş, EYT düzenlemesi sırasında "bütçe dengeleri" gerekçe gösterilerek kapsam dışında bırakıldı.
Umutlandıran Çıkış: "Özal Yaptı, Yine Yapılabilir"
Vatandaşların en çok merak ettiği "Geriye dönük borçlanma hakkı verilir mi?" sorusuna uzmanlar temkinli ancak umutlu yaklaşıyor. Mevcut SGK mevzuatına göre geriye dönük borçlanma şu an teknik olarak mümkün değil. Ancak çözüm imkansız değil.
Konuyu değerlendiren sosyal güvenlik uzmanları, geçmişten çok kritik bir referans vererek şu hatırlatmada bulundu: "Rahmetli Turgut Özal döneminde buna benzer bir düzenleme yapılmıştı. Türkiye bir hukuk devletidir; zamanın ve toplumun ihtiyaçları doğrultusunda Meclis iradesiyle bu sorunun çözülmesi mümkündür."
Bu açıklama, TBMM'den çıkacak özel bir yasa ile (Torba Yasa vb.) stajyerlere borçlanma hakkının tanınabileceği, yani "parası ödenerek" o günlerin emekliliğe sayılabileceği ihtimalini güçlendirdi.
"Talep Etmezseniz Hak Verilmez"
Uzmanlar, sanayinin bel kemiği olan ve nitelikli ara eleman ihtiyacını karşılayan çırak ve stajyerlerin ekonomideki stratejik önemine dikkat çekiyor. Mağdurlara ise şu kritik tavsiyede bulunuluyor: "Siz talep etmezseniz kurum size bu hakkı vermez. Demokratik yollarla, sivil toplum kuruluşları aracılığıyla haklarınızı bilmek ve istemek zorundasınız."
Meslek lisesi memleket meselesidir diyorsak, o liselilerin stajda döktüğü terin karşılığını da vermek zorundayız. Bir yanda EYT ile emekli olanlar, diğer yanda aynı tarihte işe girip "stajyer" olduğu için bekleyenler... Bu adalet terazisinin dengelenmesi, sadece 1.9 milyon kişiyi değil, aileleriyle birlikte 5-6 milyonluk bir kitleyi mutlu edecektir. Ankara kulislerini takipteyiz.
