Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergiye ilişkin risklerini henüz denetim aşamasına gelmeden görebilmelerini sağlayacak yeni bir dijital sistemi hayata geçirmeye hazırlanıyor. “Bilinç Platformu” adı verilen uygulama, yapay zeka destekli yapısıyla vergi süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
Yapay Zeka Destekli Risk Analizi Sistemi
VDK, vergi kaybı ve kayıt dışılıkla mücadelede kullandığı yapay zeka teknolojilerini genişleterek daha kapsamlı bir yapıya geçiyor. Bu kapsamda geliştirilen platform, mükelleflerin vergisel durumlarını analiz ederek olası riskleri önceden tespit edecek.
Yeni sistemde, kullanıcılar kendi vergi risklerini sayısal skorlar halinde görebilecek ve böylece olası hataları daha denetim başlamadan önce değerlendirme fırsatı bulacak.
“Bilinç Platformu” Bu Yıl Devreye Giriyor
Web tabanlı olarak çalışacak platformun 2024 yılı içinde aktif hale getirilmesi planlanıyor. İlk aşamada 150’den fazla kural bazlı analiz ve makine öğrenmesi modeli kullanılacak.
Bu analizler sayesinde mükelleflere daha objektif ve veri odaklı bir değerlendirme sunulacak. Yüksek riskli durumlarda ise sistem, kullanıcıya yol gösterici öneriler de sağlayacak.
Parasal Hareketler ve Kayıt Dışı Ekonomi Takibi
Platforma entegre edilecek “Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi” ile finansal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler de doğrudan mükelleflerin ekranına yansıtılacak.
Bu sayede hem şeffaflığın artırılması hem de kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin dijital bir zemine taşınması hedefleniyor.
Karşı Taraf Riskleri de Görülebilecek
Sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de “karşı taraf riski” olacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) sistemiyle desteklenen yapı sayesinde, mükellefler yalnızca kendi işlemlerini değil, iş yaptıkları firmalardan kaynaklanabilecek riskleri de görebilecek.
Bu özellikle sahte belge kullanımı ve riskli ticari ilişkilerin erken aşamada fark edilmesi amaçlanıyor.
Denetim Öncesi Rehberlik Modeli
Yeni yaklaşım, klasik denetim anlayışının yerine “ikaz ve rehberlik” odaklı bir modeli getiriyor. Denetim gerektirmeyen ancak önemli görülen konularda mükelleflere uyarılar yapılacak ve olası hataların düzeltilmesi teşvik edilecek.
Gerekli durumlarda vergi müfettişleri de rehberlik amacıyla sürece dahil olabilecek.
Bakan Şimşek: “Amaç Denetim Öncesi Bilinçlendirme”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sistemin amacının cezalandırmadan önce bilinçlendirme olduğunu vurguladı. Yeni platformla birlikte hem vergi farkındalığının artırılması hem de denetim süreçlerinin daha şeffaf ve hızlı hale getirilmesi hedefleniyor.
