Gerçek Tablo: Henüz Resmi Bir Adım Yok
Her ne kadar kulislerde "geriye dönük borçlanma" formülleri konuşulsa da, şu ana kadar TBMM veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kanadından yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Mevcut durumda Bakan Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada gündemlerinde bu yönde bir çalışma olmadığını net bir dille ifade etmişti.
1999 Duvarı: "Çalışırken Varız, Emeklilikte Yokuz"
Sorunun kökeni, 1999 yılında çıkarılan 4447 sayılı Kanun’a dayanıyor. Bu kanunla emeklilik için "uzun vadeli sigorta kolları" (yaşlılık, malullük, ölüm) şart koşuldu.
Mağduriyetin Özü: Meslek liseleri ve çıraklık okullarından sanayiye gönderilen çocuklar adına sadece "iş kazası" primi yatırıldı.
Çelişki: Aynı tezgahta, aynı riski alan ustası emekli olabilirken; tescil numarası ve sigorta kartı verilen çırak, o günleri "eğitim" sayıldığı için emeklilik hesabına dahil edemiyor.
İstatistiklerin Acı Yüzü: "Ölürken İşçi, Emekli Olurken Öğrenci"
Staj ve çıraklık mağdurlarının en güçlü argümanı, devletin kendi kurumları arasındaki tanım farkı.
TÜİK Faktörü: Türkiye İstatistik Kurumu, işsizlik rakamlarını hesaplarken stajyer ve çırakları "çalışan" (işçi) kategorisinde sayıyor.
İSİG Verileri: 2013-2025 yılları arasında 770 stajyer ve çırak çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
Mağdurun Sorusu: "TÜİK bizi işçi sayıyorsa, iş kazalarında can veriyorsak; neden emeklilikte 'siz sadece öğrenciydiniz' deniliyor?"
Masadaki Çözüm: Geriye Dönük Borçlanma Hakkı
Mağdurlar bedava emeklilik değil, hak tescili istiyor. Bugün hukuk sistemimizde;
Avukatlık stajı,
Doktora ve uzmanlık eğitimi süreleri,
Er ve erbaşlık süreleri,
Yurt dışı borçlanması gibi kalemler borçlanılarak sigorta başlangıcını öne çekebiliyor.
Stajyer ve çıraklar ise aynı hakkın kendilerine de tanınmasını, 8 Eylül 1999 öncesi sürelerin primlerini kendi cebinden ödeyerek emeklilik yolunun açılmasını talep ediyor.
[Image showing a comparison chart: Groups who can borrow time for retirement (Lawyers, Doctors, Military) vs. Interns/Apprentices (Excluded)]
Siyasi Arenada Son Durum
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Konya mitinginde "Çırağa müjde olmaz, kalfaya, ustaya olur" diyerek kapıları kapatmıştı.
MHP: Seçim beyannamelerinde vaat etmesine rağmen henüz somut bir yasa teklifi desteği sunmadı.
Muhalefet: CHP’nin bu konudaki Meclis Araştırma Önergeleri, AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi.
Sonuç: Adil Bir Yasal Düzenleme Şart
2026 yılı, staj ve çıraklık mağdurlarının federasyon çatısı altında örgütlendiği ve seslerini en gür çıkardığı yıl oluyor. Toplumsal uzlaşı ve adil bir borçlanma yasası, sadece 240 bin kişiyi değil, aileleriyle birlikte bir milyondan fazla vatandaşı refaha kavuşturabilir. Gözler, önümüzdeki günlerde Meclis'e gelmesi beklenen yeni Torba Yasa paketinin nihai içeriğinde.
