"Tescilli Numara Var Ama Hizmet Başlangıcı Sayılmıyor"
Vatandaşların en çok kafasını karıştıran konu, ellerindeki sigorta kartları. Murat Bal, bu paradoksun nedenini şu sözlerle açıklıyor:
"Çırak ve stajyerlerin SGK numaraları var, sigortalı görünüyorlar ve ellerinde tescilli işe giriş belgeleri mevcut. Ancak sorun şurada: Bu kişiler emekliliğe sayılan 'uzun vadeli' sigorta kollarına değil, sadece sağlık ve meslek hastalığını kapsayan 'kısa vadeli' sigorta kollarına tabi tutuluyorlar. Yani sistemde bir giriş var ama bu giriş emeklilik sayacını başlatmıyor."
Kimler Bu Mağduriyeti Yaşıyor?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında çalışan iki ana grup risk altında:
Çıraklar: Bir mesleği öğrenmek amacıyla işletmelerde fiilen çalışanlar.
Stajyerler: Haftanın belirli günlerinde işletmelerde uygulamalı eğitim alarak üretim sürecine katılanlar.
EYT Neden Bu Grubu Kapsamadı?
EYT düzenlemesi, aslında emeklilik primi ödenmiş sigortalılar için "yaş" şartını kaldıran bir yasaydı. Murat Bal, stajyerlerin dışarıda kalma sebebini hukuki bir hata olarak yorumluyor: "EYT, prim ödemesi yapılmış bir ilişkide yaş engelini kaldırdı. Staj ve çıraklık süreleri ise yanlış bir uygulama sonucu hukuken 'emeklilik sigortası' sayılmadığı için otomatik olarak kapsam dışında bırakıldı. Dönemin bakanlarının 'çalışıyoruz' sözlerine rağmen somut bir adım atılmadı."
Çözüm Masada: "Geriye Dönük Borçlanma" Mümkün mü?
Hukukçuların ve mağdurların en büyük talebi, tıpkı askerlik veya doğum borçlanmasında olduğu gibi bir hak tanınması.
Teknik Analiz:
Hukuki Durum: Mevcut yasalarla bu mümkün değil.
Gereklilik: 5510 sayılı kanunda yapılacak tek maddelik bir değişiklikle stajyer ve çıraklar "borçlanma hakkı tanınanlar" listesine eklenebilir.
Sonuç: Bu durumda vatandaşlar, geçmişteki staj sürelerinin primlerini kendi cebinden ödeyerek sigorta başlangıçlarını o tarihe çekebilirler.
