Lise ve üniversite yıllarında sanayide, ofiste veya atölyede fiilen çalışıp "sigorta kartı" alan ancak bu çalışmaları emeklilik hesabına katılmayan milyonlarca vatandaş için umut ışığı yandı. Edirne Milletvekili Ediz Ün, çalışma hayatındaki bu büyük adaletsizliği gidermek amacıyla hazırladığı kritik kanun teklifini TBMM'ye sundu.
"Fiilen Çalıştılar Ama Yok Sayıldılar"
Mevcut sistemde stajyer ve çırakların sigortası sadece "iş kazası ve meslek hastalığı"nı kapsıyor; yani emeklilik primi yatmıyor. Bu durumu "sosyal adalet açısından büyük bir eşitsizlik" olarak niteleyen Ediz Ün, teklifinin gerekçesinde şu ifadelere yer verdi:
"Öğrencilerimiz o dönemde fiilen çalıştılar, alın teri döktüler. Ellerine sigorta kartı verildi ama bugün o günler emeklilikte 'yok' sayılıyor. Bu haksızlık, çalışma barışını ve devlete olan güveni zedeliyor."
Teklif Yasalaşırsa Ne Değişecek?
Meclis'e sunulan teklif, staj mağdurları için devrim niteliğinde değişiklikler öngörüyor. Eğer bu teklif Genel Kurul'da kabul edilip yasalaşırsa süreç şöyle işleyecek:
Başlangıç Tarihi Geri Çekilecek: Staj veya çıraklık sigortasının yapıldığı ilk tarih, "Uzun Vadeli Sigorta Kolları" (Emeklilik) başlangıcı olarak kabul edilecek.
Borçlanma Hakkı: Vatandaşlar, o dönemdeki boşluğu geriye dönük borçlanarak ödeyebilecek.
Emeklilik Yolu: Sigorta başlangıcının geriye çekilmesiyle birlikte, birçok kişi için emeklilik yaşı öne gelecek ve prim günü eksiği tamamlanacak.
Kritik Detay: Başvuru İçin Sadece 3 Ay Süre!
Kanun teklifinde dikkat çeken en önemli detay ise süre sınırı. Teklifin yasalaşması halinde, bu haktan yararlanmak isteyen vatandaşların, kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) başvuruda bulunması gerekecek. Başvuruyu kaçıranlar bu haktan yararlanamayacak.
Mevcut Durum vs. Teklif Sonrası
Okuyucularımızın durumu daha net anlaması için tabloyu hazırladık:
| Mevcut Uygulama | Teklif Yasalaşırsa Olacak Olan |
| Staj sigortası sadece sağlık/kazayı kapsar. | Staj sigortası emeklilik başlangıcı sayılacak. |
| Emeklilik yaşı, ilk tam prim yatan tarihe göre hesaplanır. | Emeklilik yaşı, staj yapılan tarihe geri çekilecek. |
| Geriye dönük staj borçlanması yapılamaz. | 3 ay içinde başvuranlar geriye dönük borçlanabilecek. |
Gözler Meclis Gündeminde
Ediz Ün'ün sunduğu bu teklif, önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülecek. Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu ve milyonlarca vatandaş, teklifin yasalaşması için partilerin ortak hareket etmesini bekliyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği merak konusu.
