İran, yıllardır mücadele ettiği ekonomik yaptırımların gölgesinde, çok daha sinsi ve ölümcül bir düşmanla savaşıyor: Hava Kirliliği.
İran Sağlık Bakanı Muhammed Rıza Zaferkandi, üniversite rektörleriyle yaptığı kritik toplantıda ülkedeki hava kalitesinin halk sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini ilk kez bu kadar net ifadelerle açıkladı. Zaferkandi'nin paylaştığı veriler, durumun ciddiyetini ortaya koydu.
Bilanço Korkunç: Yılda 50 Bin Ölüm
Bakan Zaferkandi'nin açıklamalarına göre, İran'da her yıl ortalama 50 bin kişi, doğrudan hava kirliliğine bağlı hastalıklar (koah, akciğer kanseri, kalp krizi vb.) nedeniyle hayatını kaybediyor.
Zaferkandi, sağlık sisteminin üzerindeki yükün de taşınamaz boyuta geldiğini belirterek şu uyarıyı yaptı:
"Sorunlarımız sadece tıbbi değil, ekonomik ve sosyal kökenli. Hava kirliliği nedeniyle hastanelere yapılan başvurular son dönemde iki katına çıkmış vaziyette."
Zehir Solumanın 3 Temel Nedeni
Peki, İran semalarını gri bir dumanla kaplayan ve insanları nefessiz bırakan bu kirliliğin sebebi ne? Uzmanlara göre sorunun kaynağı üç ana başlıkta toplanıyor:
Kalitesiz Benzin (En Büyük Suçlu): Ülkedeki rafinerilerde üretilen benzinin uluslararası standartların çok altında olması, egzoz gazlarını adeta bir zehir makinesine dönüştürüyor.
Hurda Araçlar: Trafikteki araçların büyük çoğunluğunun eski model olması ve karbon salınımının kontrol edilememesi.
Mazut Kullanımı: Özellikle kış aylarında enerji santrallerinde ve fabrikalarda doğalgaz yerine, çok daha kirli bir yakıt olan "mazut" yakılması.
Önlemler Neden İşe Yaramıyor?
Tahran yönetimi krizle başa çıkabilmek için çeşitli adımlar atıyor. Euro 5 standartlarında benzin üretimi, elektrikli motosiklet teşvikleri ve hibrit motor projeleri masada olsa da, ekonomik kriz ve altyapı yetersizliği nedeniyle bu projeler istenilen hıza ulaşamıyor.
Bakan Zaferkandi, çözüm için üniversitelere çağrıda bulunarak, "Sağlık bilimlerinde ilerlemek istiyorsak uzmanların akademiye destek vermesi şart. Finansal imkanları doğru kullanmalıyız" ifadelerini kullandı.
