Meta, Facebook ve Instagram'ın çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin ABD'de açılan çok sayıda davadan birinde anlaşmaya vardı. Çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasını sağlayacak şekilde tasarım yapıldığı, güvenlik konusunda kullanıcıların yanıltıldığı ve çocuklara ait kişisel verilerin usulsüz biçimde toplandığı iddialarıyla açılan davalar, uzlaşmayla sonuçlandı.
29 Eyaletin Açtığı Davalar Jüriye Gitmeden Sona Erdi
NBC News'in haberine göre Meta, 29 eyaletin dahil olduğu davaları 16 milyar dolara kadar çıkabilecek bir tazminat ödemesi karşılığında kapatmayı kabul etti.Uzlaşma, davanın Kaliforniya'daki federal mahkemede görülen duruşmaları sırasında sağlandı. Böylece çocukların ve gençlerin sosyal medya kullanımının yol açtığı iddialara ilişkin ABD'deki en kapsamlı davalardan biri jüri değerlendirmesine sunulmadan sona ermiş oldu.Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey başsavcıları, Meta'nın tüketiciyi koruma amacı taşıyan eyalet yasalarını ihlal ettiğini ileri sürüyordu.Dava kapsamında jüri seçiminin 12 Ağustos'ta başlaması bekleniyordu. Federal temyiz mahkemesi ise jüri seçimine günler kala Meta'nın davanın durdurulması yönündeki talebini reddetmişti.
Meta Çocukların Kişisel Verilerini Kullanmakla Suçlandı
Eyaletlerin iddialarının merkezinde çocuk kullanıcıların kişisel bilgilerinin toplanması da yer aldı. Meta'nın çocuk olduğunu bildiği kullanıcıların verilerini ebeveyn bildirimi veya onayı olmadan topladığı öne sürüldü.Söz konusu verilerin makine öğrenmesi sistemleri ile üretken yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde kullanıldığı da iddialar arasında yer aldı.Davacılar ayrıca Facebook ve Instagram'ın çocukları platformlarda mümkün olduğunca uzun süre tutmak amacıyla tasarlandığını savundu. Bu iddialar, ABD'de sosyal medya şirketlerinin çocuk ve gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri konusunda açılan daha geniş kapsamlı davaların bir parçasını oluşturdu.Meta ise suçlamaları kabul etmedi. Şirket, çocukların platformlardaki güvenliğini artırmak için kapsamlı çalışmalar yaptığını savunurken, "sosyal medya bağımlılığı"nın kabul edilmiş bir psikiyatrik rahatsızlık olmadığını ileri sürdü.
Meta İçin 1,4 Trilyon Dolarlık Ceza İhtimali Gündeme Gelmişti
Dava öncesinde mahkemeye sunulan belgelerde Meta, Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey tarafından toplamda 1,4 trilyon dolara kadar ceza talep edilebileceğini belirtmişti.Eyaletler tarafından resmi bir tazminat miktarı açıklanmazken, önceki duruşmalardan birinde olası cezanın 200 milyar dolar civarında olabileceği ifade edilmişti.Davacı eyaletler yalnızca para cezası istemekle kalmadı. Meta'nın platformlarında kapsamlı değişiklikler yapması ve çocukların hesap açmasını önlemeye yönelik yeni güvenlik tedbirleri uygulaması da talepler arasında yer aldı.
New Mexico Davası Meta İçin Emsal Oluşturdu
Meta'nın 29 eyaletle yaptığı son uzlaşma, şirketin New Mexico eyaletinin açtığı davada aldığı ağır kararların ardından geldi.Mart ayında jüri, Meta'nın platformlarının güvenliği konusunda tüketicileri yanıltmasına hükmederek şirketin 375 milyon dolar ödeme yapmasına karar verdi.6 Ağustos'ta görülen davanın ikinci aşamasında ise hakim, Meta'nın kamu düzenini bozduğuna karar verdi. Mahkeme, şirketin 567 milyon dolar daha ödemesine ve genç kullanıcıların güvenliğini artıracak önlemler almasına hükmetti.
Uzlaşma Görüşmeleri Duruşmalar Sürerken Başladı
ABD merkezli Bloomberg'in kaynaklarına dayandırdığı habere göre Meta ile eyalet başsavcıları, dava devam ederken uzlaşma ihtimalini değerlendirmeye başladı.Görüşmelerin davanın ikinci haftasında yoğunlaştığı ve tarafların mahkeme kararı çıkmadan süreci sona erdirecek bir anlaşma üzerinde çalıştığı aktarıldı.Eyaletler, Meta'nın çocukları ve gençleri platformlarda daha uzun süre tutmaya yönelik tasarım tercihleri yaptığını savunurken, şirketi çocukların verilerini toplamak ve ürünlerinin güvenliği konusunda kamuoyunu yanıltmakla da suçladı.
Eyaletlerden Peş Peşe Dikkat Çeken Açıklamalar
Uzlaşma haberlerinin gündeme geldiği süreçte bazı eyalet başsavcılıklarının teknoloji şirketleriyle ilgili önemli duyurular yapacağını açıklaması dikkat çekti.Colorado, "Büyük Teknoloji" şirketlerinden biriyle ilgili önemli bir gelişmenin duyurulacağını bildirirken, davaya dahil olmayan Nevada da önde gelen bir teknoloji şirketiyle yapılan uzlaşmanın açıklanacağını duyurdu.Meta ile varılan anlaşma, ABD'de çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin teknoloji şirketlerine karşı yürütülen hukuki mücadelenin en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
