Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), son dönemde dolandırıcılık ve yasa dışı bahis faaliyetlerinde kullanılan kiralık banka hesaplarına karşı yeni bir adım attı. Hazırlanan "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi" ile hem vatandaşların karşı karşıya kalabileceği tehlikelere hem de finans kuruluşlarının alması gereken önlemlere dikkat çekildi.
Rehbere göre banka hesabının başka kişilerin kullanımına bırakılması, hesap sahibinin bilgisi dışında suç gelirlerinin transfer edildiği bir sistemin parçası haline gelmesine neden olabiliyor. Bu nedenle bankaların şüpheli hesap hareketlerini daha yakından incelemesi ve gerekli durumlarda koruyucu tedbirler uygulaması öngörülüyor.
Arkadaşınızın İsteği Banka Hesabınızı Riske Atabilir
MASAK'ın uyarılarında özellikle yakın çevreden gelen para transferi talepleri öne çıkıyor. Arkadaş, akraba veya iş çevresinden bir kişinin hesabınıza para gönderip bu tutarı başka bir hesaba aktarmanızı istemesi, işlemin amacı bilinmediğinde ciddi riskler barındırabiliyor.Benzer şekilde banka kartının kısa süreliğine başka birine verilmesi ya da kişisel hesabın başkası tarafından yönetilmesine izin verilmesi de tehlikeli sonuçlara yol açabiliyor.Hesabın belirli bir ücret veya komisyon karşılığında kullandırılması kadar, herhangi bir maddi kazanç elde edilmeden üçüncü kişilerin kullanımına sunulması da
Kiralık Hesap riski kapsamında değerlendirilebiliyor.
Sadece Banka Hesabı Değil, Mobil Şifreler de Tehlikede
Kiralık hesap kullanımı yalnızca IBAN üzerinden gerçekleştirilen para transferlerinden ibaret değil. Bankacılık sistemine erişim sağlayan şifrelerin ve diğer güvenlik bilgilerinin paylaşılması da hesap kontrolünün başka kişilere geçmesine yol açabiliyor.Mobil bankacılık şifreleri, kart bilgileri, PIN kodları ve tek kullanımlık doğrulama mesajlarının üçüncü kişilerle paylaşılması, hesapların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasını kolaylaştırabiliyor.Ayrıca elektronik para hesapları, ödeme kuruluşları, ticari hesaplar, POS ve sanal POS hizmetleri ile kripto varlık platformlarındaki hesaplar da MASAK'ın rehberinde ele alınan finansal araçlar arasında bulunuyor.
Banka Kartları ve Mobil Bankacılık Kapatılabilir
MASAK'ın hazırladığı rehberde, hesapların üçüncü kişiler tarafından kullanıldığına ilişkin güçlü şüphe oluşması halinde bankaların uygulayabileceği önlemler de yer aldı.Riskli işlemlerin tespit edilmesi durumunda mobil ve internet bankacılığı erişimine sınırlama getirilebilecek. Hesabın uzaktan kullanılmasını sağlayan dijital kanalların kapatılması da değerlendirilebilecek tedbirler arasında bulunuyor.Bunun yanında banka kartlarının işlemlere kapatılması, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması, işlem limitlerinin düşürülmesi ve müşteriye yeni finansal ürün sağlanmaması gibi önlemler gündeme gelebilecek.Söz konusu uygulamalar, her şüpheli işlemde doğrudan devreye girmeyecek. Alınacak tedbirler, işlemlerin niteliği ve risk değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.
Şüpheli Para Transferleri Yakından Takip Edilecek
Yeni rehberle birlikte bankalar ve diğer finans kuruluşlarının müşterilerin hesap hareketlerini daha kapsamlı şekilde değerlendirmesi hedefleniyor.Müşterinin gelir düzeyi, mesleği, ekonomik faaliyetleri ve gerçekleştirdiği işlemler arasındaki uyum incelenebilecek. Özellikle hesaba gelen paraların kısa süre içinde farklı kişilere gönderilmesi veya müşterinin ekonomik profiliyle örtüşmeyen transferlerin yapılması dikkatle değerlendirilecek.Finans kuruluşları gerekli gördüklerinde hesap sahiplerinden işlemler hakkında açıklama isteyebilecek. Para transferlerinin amacı, gönderici ve alıcılar arasındaki ilişki ile hesabın gerçekte kim tarafından kullanıldığı araştırılabilecek.
Bankayla Tüm İlişkiniz Kesilebilir
Şüpheli para hareketlerinin devam etmesi, müşterinin işlemleri açıklayamaması veya hesabın başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde daha ağır bankacılık tedbirleri uygulanabilecek.Bu kapsamda finans kuruluşları belirli işlemleri gerçekleştirmeme kararı alabilecek. Riskin devam etmesi ve gerekli koşulların oluşması durumunda müşteriyle kurulan iş ilişkisinin tamamen sonlandırılması da seçenekler arasında yer alıyor.Böylece hesabını başkasına kullandıran kişiler yalnızca kart ve dijital bankacılık kısıtlamalarıyla değil, mevcut bankacılık hizmetlerini kaybetme riskiyle de karşılaşabilecek.
Her Şüpheli İşlem Suç Anlamına Gelmiyor
MASAK'ın rehberinde önemli bir hukuki ayrıma da dikkat çekiliyor. Bir hesapta şüpheli para hareketlerinin bulunması, hesap sahibinin doğrudan suçlu olduğu anlamına gelmiyor.Cezai sorumluluğun ortaya çıkabilmesi için işlemlerin niteliği, kişinin faaliyetlerden haberdar olup olmadığı ve bu işlemlere hangi iradeyle katıldığı gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.Ancak suçtan elde edildiği bilinen paraların aktarılmasına bilerek aracılık edilmesi veya bu tür faaliyetlerin sürdürülmesi, ilgili kişiler hakkında adli süreç başlatılmasına neden olabiliyor.Bu nedenle vatandaşların banka hesaplarını, kartlarını ve dijital bankacılık erişim bilgilerini başkalarına kullandırmaması, şüpheli transfer taleplerinde ise dikkatli davranması büyük önem taşıyor.
