Türkiye genelinde afetlere karşı dayanıklı şehirler oluşturulması amacıyla kentsel dönüşüm çalışmalarında yeni bir döneme giriliyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda, riskli yapı stokunun yenilenmesinden hukuki süreçlerin kolaylaştırılmasına kadar birçok önemli hedef yer aldı.Program doğrultusunda, özellikle deprem tehlikesinin yüksek olduğu bölgelerde güvenli ve sürdürülebilir yaşam alanlarının oluşturulması öncelikli olacak. Kentsel dönüşüm uygulamalarının hızlandırılması için yeni teşvik mekanizmaları geliştirilirken vatandaşların sürece katılımını artıracak çalışmalar da yürütülecek.
Kentsel Dönüşüm Kapsamındaki Bağımsız Birim Sayısı 2,7 Milyonu Aştı
Türkiye'de riskli yapıların belirlenmesi ve yenilenmesine yönelik çalışmalar devam ediyor. 6306 sayılı Kanun kapsamında bugüne kadar 59 ilde toplam 292 bölge riskli alan olarak ilan edildi.Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen üniversiteler, kamu kurumları, yapı denetim kuruluşları ve laboratuvarların da aralarında bulunduğu 1.696 kurum ve kuruluş, riskli yapıların tespitinde görev alıyor.Yapılan incelemelerde 1 milyon 480 bin bağımsız birimin riskli olduğu belirlenirken dönüşüm alanlarıyla birlikte toplam 2 milyon 761 bin bağımsız birim kentsel dönüşüm kapsamına alındı.
İstanbul'da Ev Sahiplerine 1 Milyon 875 Bin Liralık Destek
Deprem riskinin yüksek olduğu İstanbul'da yürütülen "Yarısı Bizden" kampanyası da dönüşüm çalışmalarının önemli başlıkları arasında bulunuyor.Kampanya kapsamında şimdiye kadar 70 bin 416 bağımsız birim için toplam 86,7 milyar liralık destek sağlandı.Program çerçevesinde konut sahiplerine sunulan destekler ise şöyle:
- 875 bin TL hibe desteği
- 875 bin TL kredi imkânı
- 125 bin TL tahliye desteği
Böylece hak sahiplerine bağımsız birim başına toplam 1 milyon 875 bin liraya kadar finansman desteği sunuluyor.
Kentsel Dönüşüm Strateji Belgeleri Zorunlu Olacak
Yeni dönemin dikkat çeken adımlarından biri de kentsel dönüşüm strateji belgelerine ilişkin düzenleme olacak.2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre, söz konusu belgelerin hazırlanmasını zorunlu hale getirecek mevzuat çalışmaları yürütülecek.Dönüşüm projelerinde yalnızca binaların yenilenmesi değil, şehirlerin sosyal yapısı, ekonomik koşulları, çevresel özellikleri ve mimari kimliği de dikkate alınacak.Bu kapsamda, yerinde dönüşüm anlayışına öncelik verilerek kentlerin ihtiyaçlarına uygun farklı uygulama modelleri geliştirilecek.
Hukuki Anlaşmazlıklar İçin İhtisas Mahkemeleri Gündemde
Kentsel dönüşüm projelerinde yaşanan hukuki sorunların çözülmesi de yeni programın öncelikleri arasında yer alıyor.Özellikle hak sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi, uzlaşma süreçlerinin kolaylaştırılması ve davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla mevzuat düzenlemeleri üzerinde çalışılacak.Bu doğrultuda, kentsel dönüşüm uyuşmazlıklarına yönelik ihtisas mahkemelerinin oluşturulması değerlendirilecek. Ayrıca karar alma süreçlerinde vatandaşların katılımının artırılması hedeflenecek.
Olası Marmara Depremine Karşı Çalışmalar Hızlandırılacak
Programda, olası Marmara depremine karşı alınacak önlemler de geniş yer buldu. İstanbul ve çevresindeki riskli yapıların yenilenmesi için dönüşüm faaliyetlerine ağırlık verilecek.Öncelikli dönüşüm alanları belirlenirken binaların mevcut durumu, deprem ve iklim kaynaklı tehlikeler ile bölgelerin sosyal ve ekonomik koşulları birlikte değerlendirilecek.Afetlere karşı dirençli yerleşim alanlarının oluşturulması için vatandaşların bilinçlendirilmesi ve dönüşümü teşvik eden destek programlarının yaygınlaştırılması planlanıyor.Yeni düzenlemelerle birlikte kentsel dönüşüm sürecinin daha planlı, katılımcı ve hızlı ilerlemesi, riskli yapıların yenilenerek can ve mal güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.
