Sosyal medyada ve bazı uluslararası kaynaklarda Hamaney’in cenazesine ait olduğu belirtilen görüntülerin, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve güvenlik birimlerine sunulduğu ileri sürüldü.
İran’da 40 Günlük Yas ve Resmi Tatil Kararı
Hamaney’in ölümünün ardından İran yönetimi ülke genelinde 40 günlük yas ilan edildiğini duyurdu. Ayrıca ülke genelinde 7 gün süreyle resmi tatil uygulanacağı bildirildi.
İran devlet televizyonu, Hamaney’in hayatını kaybettiğini doğrularken, yayınlarda “İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadeleri kullanıldı. Yetkililer, saldırının sorumlularının cezalandırılacağı mesajını vererek, operasyonun karşılıksız kalmayacağını vurguladı.
İran hükümet yetkilileri de benzer açıklamalarda bulunarak, Hamaney’e yönelik saldırıyı gerçekleştirenlerin ve saldırı emrini verenlerin “pişman edileceğini” dile getirdi.
Trump’tan Sert Açıklama: “Tarihin En Kötü İnsanlarından Biri Öldü”
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Hamaney’in ölümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump, Hamaney’i “tarihin en kötü insanlarından biri” olarak nitelendirerek, İran liderinin ABD istihbaratı ve gelişmiş izleme teknolojilerinden kaçamadığını ileri sürdü. İsrail ile yakın koordinasyon sağlandığını belirten Trump, operasyon sırasında Hamaney ile birlikte bazı üst düzey isimlerin de hedef alındığını savundu.
ABD Başkanı ayrıca, İran halkına seslenerek bu gelişmenin ülkede yönetim değişimi için önemli bir fırsat olabileceğini iddia etti. İran güvenlik kurumlarının önemli bir bölümünün çatışma istemediğini öne süren Trump, “Bu, İran halkının ülkesini geri alması için tek ve en büyük şanstır” yorumunu yaptı.
Trump, operasyonların gerek duyulması halinde devam edebileceğini de sözlerine ekledi.
Hamaney’in Konutu 30 Bombayla Vuruldu
Operasyonun ayrıntılarına göre, İsrail savaş uçakları Hamaney’in Tahran’daki konutunu hedef aldı. Yaklaşık 30 bombanın kullanıldığı saldırıda bina tamamen yıkılırken, Hamaney’in kızı, damadı, torunu ve gelininin de saldırıda yaşamını yitirdiği iddia edildi.
Cenazenin enkazdan çıkarıldığı ve vücudunda şarapnel parçalarına rastlandığı öne sürülürken, bazı çevreler Hamaney’e ait cenaze fotoğraflarının güvenlik yetkililerine ulaştırıldığını ileri sürdü.
Kritik Saat Seçilerek Planlanan Operasyon
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, saldırının zamanlamasının dikkatle planlandığı belirtildi. İsrail’in operasyonu, İran saatiyle sabah 10.00 civarında, Hamaney ve üst düzey yöneticilerin katıldığı toplantı sırasında gerçekleştirdiği iddia edildi.
Saldırıda İran yönetiminde etkili isimler olduğu belirtilen Ali Şamhani, Mohammad Pakpur ve Esmail Nasrallahzade (Emir Nasırzade)’nin de hayatını kaybettiği öne sürüldü.
Saldırı Aylar Öncesinden Planlanmış Olabilir
İddialara göre operasyon, uzun süredir yürütülen askeri ve istihbarat hazırlıklarının sonucunda gerçekleştirildi. İsrail askeri heyetinin planlama sürecinde ABD ile yoğun görüşmeler yaptığı belirtilirken, ABD Genelkurmay ve hava kuvvetleri yetkililerinin de toplantılara katıldığı öne sürüldü.
ABD Başkanı Trump’ın Aralık ayında Florida’da Netanyahu ile yaptığı görüşmede İran’ın nükleer programı konusunda olası askeri müdahale senaryolarını değerlendirdiği iddia edildi.
Son 20 Yılın En Büyük Askeri Sevkiyatı
Operasyon öncesinde Orta Doğu’ya geniş çaplı askeri sevkiyat yapıldığı bildirildi. Bölgeye iki uçak gemisi, çok sayıda muhrip savaş gemisi ve gelişmiş savaş uçaklarının gönderildiği, bunun son yirmi yılın en büyük askeri hareketliliklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.
İstihbarat raporlarına göre İran içindeki bazı protesto hareketlerinin de yönetim üzerindeki baskıyı artırdığı iddia edildi. Trump’ın, İran’da sivil protestoculara yönelik şiddet uygulanması halinde doğrudan müdahale edebileceğini söylediği de öne sürüldü.
Ayetullah Ali Hamaney Kimdir?
Ayetullah Ali Hamaney, 19 Nisan 1939’da İran’ın Meşhed kentinde dünyaya geldi. Dini eğitimini Meşhed ve Kum şehirlerinde alan Hamaney, 1962 yılında Ayetullah Humeyni’nin Şah yönetimine karşı başlattığı harekete katıldı ve bu süreçte birkaç kez tutuklandı.
1979’daki devrim sürecinin ardından İran Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirildi. Aynı yıl Devrim Muhafızları Komutanlığı ve Tahran Cuma namazı imamlığı görevlerini üstlendi. 1980’de İran Yüksek Savunma Şurası temsilciliğine atandı.
1981 yılında düzenlenen bombalı saldırıda ağır yaralanan Hamaney, 1981 seçimlerinde cumhurbaşkanı oldu ve 1985’te ikinci kez cumhurbaşkanlığı görevini kazandı. Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından 1989 yılında ülkenin en üst yönetim makamı olan liderlik görevine seçildi.
Görev süresi boyunca Batı politikalarına mesafeli bir dış politika izleyen Hamaney, aynı zamanda İran’ın Rusya ve Çin ile ilişkilerini geliştirmeye çalıştı. Anayasal olarak ülkenin en güçlü otoritesi kabul edilen Hamaney, silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak da stratejik kararları belirleyen isim oldu.
Son yıllarda ekonomik sorunlar ve yönetim politikalarına karşı İran’da düzenlenen bazı protestoların hedefinde de Hamaney yönetimi yer alıyordu.
