Fon tasfiyesi sürecinde yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla hazırlanan yeni kanun teklifinin ayrıntıları belli oldu. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından düzenlemenin önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması bekleniyor.
Anadolu Ajansının aktardığı bilgilere göre teklif, toplam 455 bin 578 yatırımcıyı kapsıyor. Düzenlemeyle tasfiye sürecindeki fonların mal varlıklarının belirlenmesi, yatırımcı alacaklarının hesaplanması ve elde edilen nakdin hak sahiplerine adil şekilde dağıtılması amaçlanıyor.
Fon Tasfiyesinde Yeni Kurallar Belirlenecek
Hazırlanan düzenlemeyle her fonun sahip olduğu varlıkların ve bu varlıklar üzerinde hak sahibi olan yatırımcıların ayrı ayrı tespit edilmesi öngörülüyor.Fon portföyündeki varlıkların satışında yatırımcıların ortak çıkarları gözetilecek. Ekonomik değer kayıplarının önlenmesi amacıyla tasfiye işlemlerinin belirlenen esaslar doğrultusunda yürütülmesi sağlanacak.Elde edilen nakit kaynakların ise yatırımcıların kesinleşmiş hak ve alacakları dikkate alınarak dağıtılması planlanıyor.
1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme İmkanı
Kanun teklifinin en önemli başlıklarından birini, tasfiye işlemleri devam ederken yatırımcılara ödeme yapılabilmesi oluşturuyor.Mevcut uygulamada tasfiye sürecinin uzaması nedeniyle yatırımcıların alacaklarına ulaşmakta yaşadığı güçlüklerin azaltılması hedefleniyor.Yeni düzenlemeyle hak sahiplerine, net yatırım tutarları ve kesinleşmiş alacaklarını aşmamak koşuluyla
kişi başına en fazla 1 milyon lira avans niteliğinde ara ödeme yapılabilecek.Ancak ödeme miktarı, yatırımcıların alacaklarına ve fonlarda bulunan kullanılabilir nakit miktarına bağlı olacak.Fonun mevcut kaynaklarının bütün yatırımcıların ara ödeme taleplerini karşılayamaması durumunda ise eldeki para hak sahiplerine oransal olarak dağıtılacak.
Küçük Yatırımcılara Ödeme Önceliği Tanınabilecek
Tasfiye sürecinde sınırlı kaynakların daha dengeli dağıtılabilmesi amacıyla Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) bazı yetkiler verilmesi planlanıyor.Buna göre SPK, net yatırım tutarı en düşük olan kişilerden başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek.Kurul ayrıca bütün yatırımcıları kapsayacak asgari bir ara ödeme tutarı belirleyebilecek. Bu tutara kadar yapılacak ödemeler için ortak bir uygulama oluşturulabilecek.Böylece özellikle düşük tutarda yatırımı bulunan hak sahiplerinin alacaklarına daha erken ulaşabilmesine imkan sağlanması amaçlanıyor.
Eski Yatırımların Değeri Enflasyona Göre Güncellenecek
Düzenlemede yatırımcıların geçmiş dönemlerde gerçekleştirdiği para yatırma ve çekme işlemlerinin bugünkü değerinin belirlenmesine yönelik yeni bir hesaplama yöntemi de yer alıyor.Geçmiş nakit hareketlerinin güncellenmesinde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılacak.Fonlardan gerçekleştirilen para çıkışlarının mahsup edilmesinde ise ilk giren ilk çıkar yöntemi esas alınacak.Bu hesaplamayla farklı tarihlerde işlem yapan yatırımcıların haklarının daha nesnel kriterlerle belirlenmesi ve geçmiş dönemde oluşan değer farklılıklarının dengelenmesi hedefleniyor.
Olağan Dışı Kazançlar İçin İade Yolu Açılacak
Kanun teklifinde, fonlarda gerçek piyasa değerleriyle örtüşmeyen fiyatlamalar üzerinden kazanç elde eden kişilere yönelik yeni bir uygulama da bulunuyor.Tasfiye öncesinde gerçeğe aykırı değerler üzerinden fonlardan ayrılarak normal piyasa koşullarının üzerinde gelir sağlayan yatırımcılar için gönüllü iade mekanizması kurulacak.Benzer şekilde, fon portföyünde bulunan ve gerçek dışı fiyatlandırıldığı tespit edilen paylardan olağan getirilerin üzerinde kazanç elde eden kişiler de bu mekanizma kapsamında değerlendirilebilecek.Söz konusu iadeler zorunlu tutulmayacak ve isteğe bağlı olarak gerçekleştirilecek.
İade Hesaplamalarında Objektif Kriterler Kullanılacak
Gönüllü iade kapsamında ortaya çıkabilecek tutarların belirlenmesinde piyasa verileri dikkate alınacak.Fonların yatırım stratejilerine uygun benzer fon getirileri, ilgili payların dahil olduğu endekslerin performansı ve SPK tarafından belirlenecek diğer objektif göstergeler hesaplamaya esas oluşturacak.Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirileri ise emsal karşılaştırmalarına dahil edilmeyecek.Bu sayede iade tutarlarının gerçek piyasa koşullarına uygun şekilde hesaplanması amaçlanıyor.
Fonlardan Aktarılan Varlıklar Geri Kazanılabilecek
Yeni düzenleme yalnızca yatırımcılara ödeme yapılmasını değil, fonlardan çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını da kapsıyor.Muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, alım-satım, repo ve benzeri işlemler aracılığıyla ilişkili kişi ya da kuruluşlara aktarılan değerler için hukuki takip imkanı korunacak.Bu işlemler sonucunda başka varlıklara dönüşen ekonomik değerlerin de fon mal varlığıyla bağlantısı devam edecek.Böylece tasfiye kapsamında geri kazanılabilecek kaynakların artırılması ve yatırımcı zararlarının karşılanması hedefleniyor.
Fon Yöneticilerine Şahsi Sorumluluk Getirilebilecek
Teklifte fonların yönetiminden kaynaklanan zararların karşılanmasına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.Öncelikle fonun kurucusu ve yöneticisi olan portföy yönetim şirketinin sorumluluğuna başvurulabilecek.Bu kaynağın yetersiz kalması halinde ise zararların veya eksik tasfiye bakiyesinin oluşmasında sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişilerin şahsi mal varlıkları bakımından sorumluluğu gündeme gelebilecek.Diğer taraftan ceza soruşturması ya da kovuşturması kapsamında el konulan veya müsadere edilen mal varlıkları da yatırımcıların uğradığı zararların giderilmesinde değerlendirilebilecek.
TMSF'ye Kayyum Yetkisi Verilebilecek
Tasfiye işlemlerinin hızlandırılması amacıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) belirli varlıklar üzerinde kayyum olarak görev yapabilmesinin önü açılacak.Doğrudan ilgili fonlara devredilemeyen mal varlıklarının satış veya tasfiye işlemleri TMSF aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.Bu işlemler sonucunda elde edilen nakit kaynakların ilgili fonlara aktarılması ve yatırımcıların alacaklarının karşılanmasında kullanılması öngörülüyor.
Düzenlemenin Yasalaşması Bekleniyor
AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan teklifin TBMM'ye sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul aşamalarında değerlendirilmesi bekleniyor.Düzenlemenin kabul edilmesi halinde fon tasfiyelerinde yatırımcı alacaklarının belirlenmesi, ara ödemelerin gerçekleştirilmesi ve mal varlıklarının geri kazanılması için yeni bir hukuki sistem oluşturulacak.455 bin 578 yatırımcıyı ilgilendiren teklif henüz yasalaşmadığı için ödemelerin ne zaman başlayacağına ilişkin kesin bir takvim bulunmuyor. Uygulamanın ayrıntıları, teklifin Meclis'teki görüşmelerinin ardından netleşecek.
