Anayasa Mahkemesi, yıllar önce eksik ödenen maaşlarını almak için hukuki mücadele başlatan belediye çalışanları hakkında önemli bir karara imza attı. Memurların başlattığı icra takiplerinin yasal düzenleme nedeniyle sona ermesinin ardından idari yargıda açılan davaların süre aşımından reddedilmesi, Anayasa'ya aykırı bulundu.Yüksek Mahkeme, başvurucuların hak arama sürecinde karşılaştıkları engellerin ölçüsüz olduğuna dikkat çekerek mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğini belirledi.
Eksik Yatırılan Maaşlar İçin Hukuki Süreç Başlattılar
Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, 2002-2014 yılları arasında Çalış Belediyesinde görev yapan bazı memurlar, farklı dönemlerde eksik ödenen maaşları ve bu alacaklara ilişkin faizlerin tahsili amacıyla 2014 yılında ilamsız icra takibi başlattı.Hukuki süreç devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği sona erdirildi. Belediyeye ait taşınır ve taşınmaz varlıkların yanı sıra alacak ve borçlar da Haymana Belediyesine devredildi.Bu gelişmenin ardından Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini dosyalara borçlu olarak dahil ederek söz konusu alacakların ödenmesini istedi.İcra Takipleri Durduruldu, Davalar Süre Aşımından Reddedildi
Haymana Belediyesinin itirazı üzerine, hukuki sürecin başlamasından sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında icra takiplerinin düşmesine karar verildi.Bunun üzerine alacaklarını tahsil edemeyen memurlar, idare mahkemelerine başvurdu. Ancak mahkemeler, icra takiplerinin başlatıldığı tarihleri idareye başvuru tarihi olarak esas aldı.Yapılan değerlendirmelerde, belirlenen süre içerisinde talep edilen alacakların ödenmesine hükmedilirken diğer talepler süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.Kararların kesinleşmesinin ardından memurlar, haklarının ihlal edildiğini belirterek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.Anayasa Mahkemesi Memurların Başvurusunu Haklı Buldu
Başvuruları inceleyen AYM, memurların Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğine karar verdi.Yüksek Mahkeme, çalışanların maaş alacaklarını tahsil etmek için başvurdukları ilamsız icra yolunun, işlemlerin başlatıldığı dönemde hukuken mümkün olduğunu vurguladı.Ayrıca ilgili belediyenin başlangıçta borca itiraz etmemesi nedeniyle icra takiplerinin kesinleştiği ve işlemlerin haciz aşamasına kadar ilerlediği hatırlatıldı.AYM, sonradan yürürlüğe giren düzenlemeler nedeniyle idari yargıya yönlendirilen memurların bu süreçteki hukuki durumlarının yeterince dikkate alınmadığını belirtti.Mahkemelerin Süre Yorumuna AYM'den Eleştiri
Kararın gerekçesinde, idare mahkemelerinin dava açma süresini değerlendirirken eksik maaş ödemelerinin çalışanlar tarafından ödeme tarihlerinde öğrenildiğini kabul ettiği aktarıldı.Ancak AYM, başvurucuların daha önce hukuka uygun şekilde icra takibi başlattıklarının ve bu takiplerin kesinleşerek ilerlediğinin göz ardı edildiğine dikkat çekti.Yüksek Mahkeme, 694 sayılı KHK kapsamında belirlenen sürede idari yargıya başvurulmuş olmasına rağmen davaların süre aşımından reddedilmesini, mahkemeye erişim hakkı açısından öngörülemez ve katı bir yaklaşım olarak değerlendirdi.AYM: Hak Arama Özgürlüğüne Ölçüsüz Müdahale Edildi
Anayasa Mahkemesi, dava açma süresinin belirlenmesinde benimsenen yaklaşımın memurlara ağır bir yük getirdiği sonucuna ulaştı.Kararda, başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu belirtilerek Anayasa'nın 36. maddesiyle güvence altına alınan hakkın ihlal edildiğine hükmedildi.Böylece eksik maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek için yıllardır hukuki mücadele veren memurların başvurularında hak ihlali tespit edilmiş oldu.AYM'nin kararı, memurların maaş alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda dava sürelerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor. Ancak karar, talep edilen maaş alacaklarının tamamının doğrudan ödenmesine hükmedildiği anlamına gelmiyor.