ABD-İran Ateşkesinin Perde Arkası
ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık ateşkesin perde arkası aralanıyor. Diplomatik kaynaklar, müzakerelerdeki en büyük kırılma noktasının, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in heyetine bizzat ilettiği "anlaşın" talimatı olduğunu ortaya koydu.
ABD ve İran arasında sağlanan iki haftalık ateşkesin kodları çözülmeye başlandı. Sürecin en kritik eşiğinin, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in müzakere heyetine verdiği doğrudan talimat olduğu ve Washington-Tahran hattındaki gerilimin bu sayede düşürüldüğü bildirildi.
Müzakerelerde Gerilim: "Felaket" Değerlendirmesinden Uzlaşıya
Pazartesi günü başlayan temasların ilk aşamasında taraflar arasında sert rüzgarlar esti. ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, Tahran’ın sunduğu 10 maddelik çözüm önerisini başlangıçta "kabul edilemez" ve "felaket" olarak nitelendirdiği öğrenildi. Ancak ABD Başkanı Trump’ın Hürmüz Boğazı için tanıdığı sürenin dolmasına ramak kala, diplomatik kanallarda trafik hız kazandı.
Kırılma Noktası: Dini Liderden "Yeşil Işık"
Amerikan haber sitesi Axios’un üst düzey kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre; İran’ın tutum değiştirmesinde en belirleyici etken, yeni dini lider Mücteba Hamaney’in sürece bizzat müdahil olması oldu. Güvenlik protokolleri nedeniyle dolaylı temasları tercih eden Hamaney’in, müzakerecilere "uzlaşma sağlanması" yönünde kesin talimat ilettiği belirtildi. Bölgesel kaynaklar, bu onayın gelmemesi durumunda bir ateşkesin mümkün olamayacağını vurguluyor.
Mekik Diplomasisi ve Bölgesel Aktörler
Sürecin yürütülmesinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin, Devrim Muhafızları ile sivil yönetim arasındaki dengeyi sağlamada kilit rol oynadığı ifade edildi. Ayrıca Çin’in, Tahran yönetimine "çıkış stratejisi geliştirme" yönünde telkinlerde bulunduğu ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in kamuoyuna yaptığı çağrılarla sürecin şeffaflığını koruduğu kaydedildi.
Trump’tan Stratejik Güvence Diplomasisi
Başkan Donald Trump, ateşkes kararını ilan etmeden önce stratejik ortaklarıyla yoğun bir telefon trafiği yürüttü. İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüşerek anlaşmanın detayları hakkında güvence veren Trump, ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile mutabakatın son detaylarını netleştirdi. Açıklamanın hemen ardından Pentagon’a "operasyonları askıya alma" emri iletildi.
İslamabad Zirvesi: Süreç Kırılganlığını Koruyor
Gözler, 10 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilecek yeni tur görüşmelere çevrildi. ABD kanadında Başkan Yardımcısı Vance’in liderlik edeceği müzakerelerde, İran’ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesi en önemli gündem maddeleri olacak. İsrail tarafı, Washington’dan bu konularda katı güvenceler aldığını iddia etse de uzmanlar, taraflar arasındaki ideolojik ve askeri derin uçurumların sürecin kırılganlığını artırdığı konusunda hemfikir.