AB'de Ömrünü Tamamlayan Araçlar İçin Yeni Dönem Başlıyor
Avrupa Birliği'nde otomotiv sektörünün çevresel etkisini azaltmayı ve araçlardan elde edilen hammaddelerin yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlayan yeni düzenleme yarından itibaren yürürlüğe giriyor. Ömrünü Tamamlamış Araçlar Tüzüğü ile araçların tasarımından üretimine, kullanımından hurdaya ayrılmasına kadar pek çok aşamada yeni kurallar uygulanacak.
Avrupa Birliği Komisyonu, otomotiv sektöründe kaynak kullanımını daha verimli hale getirmek ve geri dönüşümü artırmak amacıyla hazırlanan yeni düzenlemenin13 Ağustos'ta yürürlüğe gireceğini duyurdu.
Yeni kurallar kapsamında araçların, kullanım ömrünün sonunda daha kolay sökülebilmesi ve parçalarının yeniden kullanılabilmesi için tasarım aşamasından itibaren geri dönüşüm kriterlerinin dikkate alınması teşvik edilecek. Böylece otomobillerin yalnızca kullanım sürecindeki çevresel etkilerinin değil, tüm yaşam döngülerinin daha sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri ise yeni araçlarda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımına getirilecek zorunluluklar olacak. Buna göre yeni otomobillerde kullanılan plastiklerin 2032 yılından itibaren en az yüzde 15'inin, 2036'dan itibaren ise en az yüzde 25'inin geri dönüştürülmüş malzemeden oluşması gerekecek.
Çelik ve alüminyum kullanımına ilişkin geri dönüştürülmüş içerik hedeflerinin ise AB Komisyonu tarafından belirlenmesi ve bu hedeflerin 2033'ten itibaren uygulanması planlanıyor.
Hurda Araçların İhracatına Sıkı Denetim
Yeni düzenleme yalnızca üretim aşamasını değil, kullanım ömrünü tamamlayan araçların toplanması ve işlenmesini de kapsıyor. Ömrünü tamamlayan araçların takibinin daha etkin yapılması ve ikinci el araçlarla hurda araçların birbirinden net biçimde ayrılması için daha sıkı kriterler uygulanacak.
Özellikle alüminyum, bakır ve nadir toprak elementleri gibi kritik hammaddelerin hurda araçlardan daha yüksek oranda geri kazanılması amaçlanıyor. Böylece Avrupa'nın stratejik hammaddelerde dışa bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlanması bekleniyor.
Düzenlemenin önemli maddelerinden biri de hurda araçların AB dışına gönderilmesine yönelik olacak. 2031 yılının ortalarından itibaren yalnızca trafiğe çıkmaya elverişli araçların AB dışına ihraç edilmesine izin verilmesiöngörülüyor. Bu uygulamayla kullanım ömrünü tamamlamış araçların ikinci el otomobil görünümü altında üçüncü ülkelere gönderilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Otomobil Üreticilerine Yeni Sorumluluk
Yeni sistemle birlikte otomobil üreticilerinin sorumlulukları da genişletilecek. Genişletilmiş üretici sorumluluğu kapsamında üreticilerin piyasaya sundukları araçların kullanım ömrünün sona ermesinin ardından toplanması ve işlenmesi için oluşan maliyetlere katkıda bulunması sağlanacak.
AB Komisyonu, bu uygulamayla otomotiv sektöründe döngüsel ekonominin güçlendirilmesini ve araçların ekonomik değer taşıyan parçalarının mümkün olduğunca yeniden kullanılmasını amaçlıyor.
Avrupa'da her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon araç kullanım ömrünü tamamlayarak atık haline geliyor. Yeni kuralların, bu araçların oluşturduğu atık miktarını azaltırken geri kazanılan malzeme miktarını artırması ve otomotiv sektörünün çevresel ayak izini düşürmesi bekleniyor.