12. Yargı Paketi Komisyondan Geçti: IBAN Mağdurlarına Ceza İndirimi Geliyor

TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen yeni yargı paketiyle; icra, adli tıp ve dijital deliller gibi birçok alanda düzenlemeye gidiliyor. Paket kapsamında, banka hesap bilgilerini başkalarına vererek dolandırıcılık suçuna sınırlı şekilde alet olan "IBAN mağdurları" için ceza indirimi öngörülüyor. Organize dolandırıcılık şebekeleriyle mücadelede ise taviz verilmeyeceği vurgulanıyor.

TBMM Adalet Komisyonu, yargı sisteminde önemli değişiklikler içeren 12. Yargı Paketi'ni kabul etti. Yeni kanun teklifi; icra-iflas süreçleri, adli tıp uygulamaları, dijital deliller ve ceza yargılaması gibi birçok alanda yeni kurallar getiriyor.

Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi ise kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişileri ilgilendiriyor. Buna göre, banka hesap bilgilerini başkalarına vererek dolandırıcılık suçuna sadece bu yolla (sınırlı olarak) ortak olan kişilere ceza indirimi yapılacak. Yetkililer, bu indirimle hesaplarını kaptıran kişilere kolaylık sağlanacağını ancak organize dolandırıcılık şebekeleri ve suç örgütleriyle mücadelenin aynı kararlılıkla devam edeceğini vurguladı.

Adli Tıp, İcra İşlemleri ve İdare Mahkemelerinde Yeni Dönem

Yargı paketiyle idari yargı ve icra iflas süreçlerinde vatandaşı rahatlatacak adımlar atılıyor. Yeni düzenlemelerden öne çıkanlar şunlar:

Kararlar Hızla Uygulanacak: Yargıtay, istinaf ve ilk derece mahkemelerinin hükmettiği maddi tazminat, vekalet ücreti ve yargılama masraflarına dair kararlar, idari kurumlar tarafından geciktirilmeksizin yerine getirilecek.

Bilirkişi Suistimaline Ceza: Hakim ve savcıların kendi hukuki bilgileriyle çözebileceği net konularda gereksiz yere bilirkişiye başvurması durumunda, ilgili yargı mensubuna "uyarma" cezası verilecek.

Adli Tıp’a Liyakat Şartı: Adli Tıp Kurumu ihtisas kurullarına atanacak kişilerin tıpta/diş hekimliğinde uzmanlık belgesine ya da doktora derecesine sahip olması gerekecek. Bu kişilerin görev süresi 4 yıl ile sınırlandırılacak.

Hakim ve Savcı Yardımcılarına Kapsamlı Eğitim: Yeni yargı mensuplarına; Anayasa hukukundan duruşma yönetimine, gerekçeli karar yazımından kişisel gelişime kadar çok geniş bir yelpazede eğitimler verilecek.

İşkence Suçlarına Taviz Yok: HAGB Kapsamı Dışına Çıkarılıyor

İnsan hakları ve kötü muameleyle mücadele kapsamında kritik bir adım atılıyor. Buna göre; işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri esnasında işledikleri kötü muamele suçlarında "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması" (HAGB) hükümleri artık kesinlikle uygulanamayacak.

DNA ve Genetik Verilerin Saklanmasında Yeni Usul

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, suç soruşturmalarında alınan genetik inceleme sonuçlarının gizliliği yeniden düzenlendi:

Veriler kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.

Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar kesinleştiğinde bu bilgiler derhal yok edilecek.

Diğer durumlarda ise mahkeme kararından 20 yıl sonra savcı huzurunda imha edilecek.

Dijital Deliller ve Bilgisayar İncelemelerine Sıkı Takip

Teklifle birlikte, suç soruşturmalarındaki bilgisayar aramaları ve dijital materyal kopyalama usulleri daha şeffaf ve denetlenebilir hale getiriliyor.

24 Saatlik Hakim Onayı: Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı kararıyla yapılan bilgisayar aramaları, 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Hakim de 24 saat içinde kararını verecek; aksi halde kopyalanan tüm veriler derhal imha edilecek.

Yedekler Şüpheliye Verilecek: Dijital cihazlara el konulması durumunda sistemdeki tüm verilerin bir yedeği şüpheliye veya avukatına tutanakla teslim edilecek. Şifre çözüldükten sonra cihazlar gecikmeden sahibine iade edilecek.

Hesaplarını Kiralayan "IBAN Mağdurları" İçin Hukuki Formül

Komisyonda AK Parti ve MHP’nin ortak önergesiyle metne eklenen madde, Türk Ceza Kanunu’nun "Nitelikli Dolandırıcılık" (TCK 158) maddesini esnetiyor.

Yeni Düzenleme Ne Getiriyor? Dolandırıcılık suçuna iştiraki; sadece kendi banka hesabını, şifresini veya kart bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalan ve suçun organize kısmında yer almayan kişilerin cezası yarı oranında indirilecek.

Geçmişe Dönük Dosyalar Ne Olacak?

Düzenleme yürürlüğe girmeden önce bu suçtan ceza almış ve dosyası istinaf ya da Yargıtay aşamasında olan sanıklar için de yeni bir süreç başlayacak. Üst mahkemeler bu dosyalar hakkında "bozma" kararı vererek, dosyaları yeni kanuna göre değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine geri gönderecek.

Komisyon Başkanı Yüksel: "Dolandırıcılık Şebekelerine Müsamaha Yok, Hedefimiz Gençleri Korumak"

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, özellikle sosyal medyada "Hesabını kirala, IBAN'ını paylaş, komisyon kazan" gibi ilanlarla kandırılan gençlerin büyük bir mağduriyet yaşadığını vurguladı. Gençlerin kolay para kazanma vaadiyle bilmeden suç örgütlerinin ağına düştüğünü ve gelecekteki meslek hayatlarının karardığını belirten Yüksel, şu uyarılarda bulundu:

"Kimse 'Ben bunun suç olduğunu bilmiyordum' diyerek sorumluluktan tamamen kaçamaz diyerek şunları söyledi: 

"Burada özellikle ifade etmek isterim ki hazırlanan düzenleme, dolandırıcılık suçunu planlayan, organize eden, yöneten, vatandaşları aldatan veya suçtan esas menfaati sağlayan kişiler bakımından herhangi bir değişiklik öngörmemektedir. Organize dolandırıcılıkla mücadelemizde en küçük bir geri adım söz konusu değildir.

Düzenleme yalnızca, suça katkısı, banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır."

Yüksel, bu adımla yeni bir suç oluşturulmadığını ya da dolandırıcılığın cezasız bırakılmadığını, aksine gerçek mağdurların zararlarının tazmin edilmesinin kolaylaşacağını ifade etti. Meclis Komisyonu'ndan geçen teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda yasalaşması bekleniyor.