Türkiye'de Gıda İsrafının Zirvesinde Meyve-Sebze ve Ekmek Var
Türkiye'de hane halkının geçen yıl en çok israf ettiği gıda ürünleri taze meyve, sebze ve ekmek oldu. Söz konusu gıdaların çoğunlukla bozulduğu için tüketilemeden çöpe gittiği kayıtlara geçti.
Türkiye’de hane halklarının gıda tüketim alışkanlıklarına ilişkin veriler, en fazla israf edilen ürün gruplarının taze meyve-sebze ile ekmek olduğunu ortaya koydu. Bu ürünlerin büyük bölümünün, bozulduğu için tüketilemeden çöpe gittiği belirlendi.
En Çok Hangi Gıdalar İsraf Ediliyor?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, geçtiğimiz yıl en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek izledi.
Diğer gıda gruplarında ise israf oranları daha düşük seviyelerde kaldı. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1 oranında israf edilirken, kuru bakliyatın payı yüzde 5,9 olarak kaydedildi. Makarna ile et ve et ürünlerinde ise israf oranı yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
İsrafın Başlıca Nedeni: Bozulma
Gıdaların çöpe atılma nedenleri incelendiğinde, en büyük payın bozulmaya ait olduğu görüldü. Katılımcıların yüzde 74,4’ü gıdaları bozulduğu için tüketemediğini ifade etti.
Bunun yanı sıra, yüzde 12,1’lik kesim son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle ürünleri attığını belirtirken, yüzde 6,3’lük kesim ise fazla alışveriş yapma ya da gereğinden fazla yemek pişirme nedeniyle israf oluştuğunu dile getirdi.
Çoğunluk Gıdayı Çöpe Atmadığını Söylüyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise hane halklarının büyük bölümünün gıda israfı konusunda hassas olduğunu belirtmesi oldu. Katılımcıların yüzde 84’ü gıdayı “hiçbir zaman” çöpe atmadığını ifade ederken, yüzde 12,7’si “nadiren”, yüzde 0,3’ü ise “sıklıkla” gıda attığını söyledi.
Alışverişte Liste Alışkanlığı Devam Ediyor
Tüketicilerin alışveriş davranışları incelendiğinde, 2025 yılında yüzde 54,4’ünün alışverişe liste hazırlayarak çıktığı görüldü. Fiyat odaklı alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak kaydedildi.
Gelir gruplarına göre değerlendirildiğinde, en düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 57,3’ünün alışveriş listesi hazırladığı, en yüksek gelir grubunda ise bu oranın yüzde 49,9 olduğu tespit edildi.
Artan Gıdalar Çöpe Gitmek Yerine Değerlendiriliyor
Gıda israfını azaltmak için başvurulan yöntemler arasında en yaygın uygulama, tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi oldu. Bu yöntemi tercih edenlerin oranı 2024’te yüzde 27,3 iken, 2025’te yüzde 28,7’ye yükseldi.
Bu oran, düşük gelir grubunda yüzde 35,9’a kadar çıkarken, yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 seviyesinde kaldı.
Öte yandan, tüketicilerin yüzde 83,6’sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak çaba gösterdiğini ifade etti.