TÜİK Açıkladı: Türkiye'de Kadın İstatistikleri 2025 Raporu Yayınlandı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında hazırladığı "İstatistiklerle Kadın, 2025" bültenini kamuoyuna duyurdu. Raporda kadın nüfusundan istihdama, eğitimden yaşam süresine, dijital kullanım alışkanlıklarından şiddet verilerine kadar birçok alanda güncel veriler yer aldı. Açıklanan istatistikler, Türkiye'de kadınların toplumsal ve ekonomik hayata katılımındaki değişimi ortaya koydu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle hazırladığı "İstatistiklerle Kadın, 2025" bültenini kamuoyuyla paylaştı. Güncel veriler, Türkiye’deki kadın nüfusunun eğitim, istihdam, yaşam süresi ve toplumsal katılım gibi temel alanlardaki profilini ortaya koyuyor. 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye nüfusunun yüzde 49,98’ini kadınlar oluştururken, demografik dengenin ileri yaş gruplarında kadınlar lehine değiştiği gözlendi.

Yaşam Süresinde Kadınlar Önde, Sağlıklı Yaşamda Erkekler

Doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye genelinde ortalama 78,1 yıl olarak hesaplanırken, bu süre kadınlarda 80,7, erkeklerde ise 75,5 yıl olarak kayıtlara geçti. Kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı tespit edildi. Ancak "sağlıklı yaşam süresi" incelendiğinde, erkeklerin 59 yıl ile kadınlardan (56,3 yıl) 2,6 yıl daha avantajlı olduğu görüldü.

Eğitim Seviyesi ve Akademik Başarı Grafiği Yükseliyor

25 yaş ve üzeri kadın nüfusun ortalama eğitim süresi 2024 yılı itibarıyla 8,8 yıla ulaştı. Yükseköğretim mezunu kadınların oranı 2008’deki yüzde 7,1 seviyesinden, 2024 yılında yüzde 23,6’ya yükseldi. Araştırmada dikkat çeken bir diğer veri ise nesiller arası eğitim ilişkisi oldu; annesi yükseköğretim mezunu olan bireylerin yüzde 84,4’ünün akademik kariyerini yükseköğretim düzeyinde tamamladığı belirlendi.

İstihdamın Lideri Antalya, Isparta ve Burdur Bölgesi

Eğitim seviyesi ile iş gücüne katılım arasındaki doğru orantı 2025 verilerinde de kendini gösterdi. Yükseköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 68,7 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşirken, genel kadın istihdam oranı yüzde 32,5 olarak ölçüldü.

En Yüksek Kadın İstihdamı: yüzde 39,3 ile TR61 Bölgesi (Antalya, Isparta, Burdur).

En Düşük Kadın İstihdamı: yüzde 20,9 ile TRB2 Bölgesi (Van, Muş, Bitlis, Hakkari).

Karar Alma Mekanizmalarında Kadın Temsili Artıyor

Kadınların üst düzey yönetim ve siyasi temsildeki payı istikrarlı bir artış sergiliyor:

Diplomasi: 2011’de yüzde 11,9 olan kadın büyükelçi oranı 2025’te yüzde 28,4’e ulaştı.

Siyaset: TBMM’deki kadın milletvekili oranı yüzde 19,9 olarak kaydedildi.

Akademi: Kadın doçent oranı yüzde 43,3, kadın profesör oranı ise yüzde 34,9 seviyesine yükseldi.

Teknoloji ve Evlilik Dinamikleri

Dijitalleşme verilerine göre, kadınların internet üzerinden üretken yapay zeka kullanım oranı yüzde 18,8 olarak belirlendi. Özellikle 16-24 yaş grubundaki genç kadınlarda bu oran yüzde 40,5 ile erkek akranlarını geride bıraktı.

Evlilik istatistiklerinde ise kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26 olurken, Tunceli en yüksek evlenme yaşına sahip il olarak öne çıktı. Boşanma davaları sonucunda çocukların velayetinin yüzde 74,6 oranıyla anneye verildiği görüldü.

Şiddet Türleri ve Eğitim İlişkisi

Raporun şiddet verileri bölümünde, kadınların en fazla psikolojik şiddete (%28,2) maruz kaldığı açıklandı. Eğitim seviyesi yükseldikçe ekonomik şiddetin azaldığı, ancak ısrarlı takip ve dijital şiddet vakalarının arttığı saptandı. Fiziksel ve cinsel şiddet vakalarında failin büyük çoğunlukla eş veya eski eş olduğu verilerle teyit edildi.