KVKK'dan Kritik Karar: Mesai Takibinde Parmak İzi ve Yüz Tanıma Dönemi Bitiyor

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, veri güvenliği ve çalışan haklarını korumaya yönelik kritik bir ilke kararı yayımladı. Alınan kararla birlikte, iş yerlerinde mesai takibi, giriş-çıkış kontrolü ve devamlılık analizi amacıyla personelin parmak izi, retina taraması, ses tınısı, yüz ve el geometrisi gibi biyometrik verilerinin işlenmesi mevzuata aykırı olarak değerlendirildi. Kurul, söz konusu uygulamaların temel hak ve özgürlüklerin korunması ilkesiyle bağdaşmadığına hükmetti.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), çalışanların mesai takibinde parmak izi, yüz tanıma ve retina taraması gibi biyometrik verilerin kullanılmasını hukuka aykırı buldu. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, iş yerlerinde bu sistemlerin kullanılması artık yasak olacak.

Kurul, personelin kendi isteğiyle onay vermesinin (açık rıza) bile bu uygulamayı yasal hale getirmeyeceğini önemle vurguladı. İşverenlerin mesai takibi için biyometrik veriler yerine; kartlı geçiş sistemleri, PIN kodu, imza çizelgeleri veya RFID/NFC özellikli kimlik kartları gibi alternatif ve güvenli yöntemleri kullanması gerekiyor.

"Açık Rıza" Tek Başına Hukuki Dayanak Sayılmayacak

Yayımlanan ilke kararında dikkat çeken en önemli detaylardan biri, personelin rızasına ilişkin oldu. Kurul, çalışanların kendi istekleriyle "açık rıza" beyanında bulunmuş olmalarının dahi biyometrik veri işlemek için tek başına yeterli hukuki gerekçe oluşturmayacağını vurguladı.

Hassas nitelikli biyometrik verilerin işlenebilmesi için kanunlarda bu durumun açıkça öngörülmesi gerektiği anımsatılarak, mevcut durumda mesai takibi amacıyla bu verilerin toplanmasının yasal bir dayanağının bulunmadığı tespit edildi.

Alternatif Yöntemler Zorunlu Hale Geliyor

Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye genelinde binlerce iş yerinde kullanılan mevcut personel devam kontrol sistemlerinin (PDKS) değiştirilmesi zorunluluğu doğdu. KVKK, işverenlerin veri sorumlusu olarak daha az müdahaleci ve amaca uygun alternatif yöntemlere yönelmesi gerektiğinin altını çizdi.

Bu kapsamda, veri güvenliğini tehlikeye atmadan mesai takibinin gerçekleştirilebilmesi için kullanılabilecek alternatif yöntemler şu şekilde sıralandı:

Şifreli ve PIN Tabanlı Sistemler: Personelin kendilerine tanımlanan özel kodlarla giriş-çıkış yapması.

Akıllı Kart Teknolojileri: RFID veya NFC tabanlı personel kimlik kartlarının kullanımı.

Geleneksel ve Fiziksel Kayıtlar: Kağıt bazlı devam çizelgeleri ve geleneksel imza uygulamaları.

Denetimli Kayıt Yöntemleri: Yetkilendirilmiş bir denetçi veya amir gözetiminde elle tutulan kayıtlar.

Milyonlarca Çalışanı Etkileyecek Düzenleme

Hem kamu kurumlarında hem de özel sektör kuruluşlarında geniş bir uygulama alanına sahip olan parmak izi ve yüz tanıma sistemleri, bu kararla birlikte yasal risk barındıran uygulamalar kategorisine girdi.

Hukuk ve bilişim uzmanları, söz konusu ilke kararının ardından işverenlerin idari ve cezai yaptırımlarla karşılaşmamak adına personel takip altyapılarını hızla gözden geçirmeleri ve mevzuata uygun sistemlere geçiş yapmaları gerektiği uyarısında bulunuyor.