Küresel Enerji Piyasasında Tarihi Kriz: Petrol Arzında 500 Milyon Varillik Kayıp
ABD-İsrail ekseni ile İran arasında tırmanan askeri çatışmalar, küresel petrol piyasalarında tarihin en büyük tedarik kesintisine yol açtı. Hürmüz Boğazı'nın ticari geçişlere fiilen kapanması ve üretim tesislerindeki aksamalar neticesinde piyasadaki toplam kaybın 500 milyon varil sınırına ulaştığı hesaplanıyor.
ABD ve İsrail ile İran arasındaki tırmanan askeri çatışmalar, Orta Doğu’daki petrol üretimini felç etti ve küresel piyasada tarihin en büyük tedarik kesintisine yol açtı. Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere fiilen kapanması, depolama kapasitelerinin dolması ve üretim tesislerindeki aksaklıklar nedeniyle petrol piyasasındaki toplam kaybın 500 milyon varile ulaştığı hesaplanıyor.
Uzmanlar, rezervlerin piyasaya sürülmesinin mevcut açığı dengelemekte yetersiz kalacağını ve önümüzdeki haftalarda tüketici fiyatlarına doğrudan yansımaların başlayacağını belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’nda Sevkiyat Durma Noktasında
Dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sinin sevk edildiği Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği felç oldu. Verilere göre, son 23 günde boğazdan geçen toplam gemi sayısı, savaş öncesi dönemin yalnızca bir günlük trafiğine eşdeğer seviyeye geriledi. Sevkiyat rotalarının kapanması ve depolama kapasitelerinin dolması nedeniyle üretici ülkeler, üretimi kısmak ya da tamamen durdurmak zorunda kaldı.
190 Milyon Varil Körfez’de Mahsur Kaldı
İngiltere merkezli veri analiz şirketi Vortexa’nın hesaplamalarına göre, piyasadaki 500 milyon varillik devasa kaybın bileşenleri şöyle:
Tanker Stokları: Yaklaşık 190 milyon varil petrol, Körfez bölgesinde mahsur kalan tankerlerde bekletiliyor.
Yükleme Kayıpları: Orta Doğu kaynaklı ham petrol ve rafine ürün yüklemelerindeki toplam açık 310 milyon varil olarak kaydedildi.
Bölgesel Dağılım: Kayıpların 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili BAE ve 110 milyon varili Irak kaynaklı gerçekleşti.
IEA Rezervleri Talebi Karşılamakta Yetersiz Kalıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), krize müdahale amacıyla 11 Mart’ta tarihinin en yüksek seviyesi olan 400 milyon varillik stratejik rezervi piyasaya sürme kararı almıştı. Ancak uzmanlar, piyasadaki günlük 17 milyon varillik açığın, rezervlerin piyasaya verilme hızından çok daha yüksek olduğunu vurguluyor.
Fatih Birol: "1973 Petrol Krizinden Daha Büyük Bir Kesinti"
IEA Başkanı Fatih Birol, mevcut durumu "dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisi" olarak nitelendirdi. Birol, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle devre dışı kalan petrol miktarının, 1973 Petrol Krizi dahil modern tarihteki tüm enerji krizlerini geride bıraktığını ifade etti.
Tüketici İçin Kritik Hafta
Enerji analistleri, arz tarafında yaşanan bu devasa kaybın etkilerinin şimdiye kadar stoklar vasıtasıyla dengelendiğini, ancak bu haftadan itibaren pompa fiyatları ve sanayi üretim maliyetleri üzerinde sert etkilerin görülmeye başlanacağını öngörüyor.