Ev Sahibi Olmak ve Uygun Kiralık Konut İçin Yeni Dönem: 1 Milyon Yeni Konut Yolda
Son yıllarda hızla yükselen konut ve kira bedelleri, vatandaşların barınma ihtiyacını karşılamasını zorlaştırırken, hükümet fiyat baskısını azaltmak ve konut erişimini kolaylaştırmak amacıyla kapsamlı projeleri hayata geçiriyor. Sosyal konut üretiminden uygun fiyatlı kiralık evlere kadar birçok uygulama devreye alınırken, yeni kampanyalar da yolda.
Son yıllarda yükselen konut ve kira fiyatları milyonlarca vatandaşı zor durumda bırakırken, hükümet hem konut arzını artırmak hem de fiyatları dengelemek için peş peşe yeni projeleri hayata geçiriyor. Sosyal konut üretimi, uygun fiyatlı kiralık evler, orta gelirliye yönelik kampanyalar ve kentsel dönüşüm destekleriyle piyasaya yaklaşık 1 milyon yeni konut kazandırılması hedefleniyor.
500 Bin Sosyal Konut İçin Çalışmalar Hız Kazandı
Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı sosyal konut hamlesi kapsamında planlanan 500 bin konutluk projede önemli aşamalar geride kaldı. Kura çekimleri tamamlanırken hak sahipleri belirlendi ve birçok bölgede inşaat faaliyetleri başladı.
81 ilde yükselecek konutların, hem ev sahibi olmak isteyen vatandaşlara fırsat sunması hem de piyasadaki arz açığını azaltarak fiyatları dengelemesi hedefleniyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açıklamalarına göre ilk teslimatlar 2027 yılının mart ayında başlayacak, projenin tamamı ise 2028 yılı içerisinde bitirilecek.
Uzmanlara göre Türkiye'de yıllık yaklaşık 800 bin ila 1 milyon yeni konuta ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle 500 bin konutluk dev proje, arz tarafına önemli katkı sağlayarak konut piyasasındaki baskıyı azaltabilecek potansiyele sahip.
TOKİ'den Uygun Fiyatlı Kiralık Konut Hamlesi
Türkiye'de ilk kez uygulanacak sosyal kiralık konut modeli için de geri sayım başladı. TOKİ tarafından yürütülen proje kapsamında ilk uygulama İstanbul'da gerçekleştirilecek.
Kira fiyatlarının en yüksek seviyelerde olduğu şehirlerden biri olan İstanbul'da, Avrupa ve Anadolu yakalarında toplam 15 bin konut inşa ediliyor. Başvuruların ardından kura ile belirlenecek hak sahipleri, bu konutlarda piyasa fiyatlarının yaklaşık yarısı düzeyinde kira ödeyerek üç yıl boyunca oturma hakkına sahip olacak.
İlk etapta teslim edilmesi planlanan konutların eylül ayında vatandaşlara sunulması bekleniyor. Projenin başarılı olması halinde İzmir, Ankara, Antalya ve Kocaeli gibi büyükşehirlerde de benzer uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.
Kamu-Özel Sektör İş Birliği Masada
Konut arzını artırmaya yönelik çalışmalar sadece kamu projeleriyle sınırlı kalmayacak. Kamu arazilerinin özel sektörün üretim kapasitesiyle buluşturulacağı yeni bir model üzerinde de çalışmalar sürüyor.
Bu sistem sayesinde daha fazla kiralık konut üretilmesi ve özellikle büyük şehirlerde yaşanan kira sorununun hafifletilmesi amaçlanıyor.
Orta Gelirliler İçin 20 Bin Konut Satışa Çıkıyor
Orta gelir grubuna yönelik yeni konut kampanyası da başlıyor. TOKİ tarafından 64 ilde toplam 20 bin konut kura şartı olmadan satışa sunulacak.
Kampanyadan yararlanmak isteyenlerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması ve kendisi ya da eşinin üzerine kayıtlı bir konutunun bulunmaması yeterli olacak. Gelir veya ikamet şartı aranmayacak.
Konut fiyatları 2 milyon 100 bin liradan başlarken, aylık taksitlerin ise 18 bin lira seviyesinden başlayacağı belirtildi. Vatandaşlara peşin ödeme ve farklı vadeli ödeme seçenekleri sunulurken, peşin alımlarda yüzde 25'e varan indirim uygulanacak.
Başvurular Bankalar Üzerinden Yapılacak
Kampanya kapsamında satış işlemleri 15 Haziran ile 17 Temmuz tarihleri arasında Halkbank ve Ziraat Bankası aracılığıyla gerçekleştirilecek. Projelere ilişkin detaylı bilgiler ise TOKİ'nin resmi internet sitesi üzerinden takip edilebilecek.
Uzmanlar, sosyal konut projeleri, uygun fiyatlı kiralık ev uygulamaları ve orta gelir grubuna yönelik kampanyaların birlikte değerlendirilmesi halinde konut piyasasında daha dengeli bir yapının oluşabileceğini ifade ediyor.
Hibe ve Kredilerle Yenileme Süreci Hızlanıyor
İstanbul’da olası depremlere karşı riskli yapıların dönüştürülmesi amacıyla yürütülen çalışmalar, devlet destekli kampanyalar sayesinde ivme kazandı. Özellikle “Yarısı Bizden” programı ve düşük faizli dönüşüm kredileri, vatandaşların eski binalarını yenilemesini kolaylaştırırken, güvenli konut stokunun artırılmasına da katkı sağlıyor.
‘Yarısı Bizden’ Kampanyasında Başvuru Süresi Uzatıldı
Yaklaşık 1,5 milyon riskli konutun bulunduğu İstanbul’da dönüşüm çalışmalarının en önemli ayaklarından biri olan “Yarısı Bizden” kampanyasına yoğun ilgi gösterildi. Bu nedenle yıl sonunda sona ermesi planlanan uygulamada yeni bir düzenlemeye gidildi.
Buna göre, 31 Aralık tarihine kadar binaları için riskli yapı tespiti yaptıran vatandaşlar kampanyadan yararlanma hakkı elde edecek. Program kapsamında konut sahiplerine 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanıyor. Böylece bir konut için toplam destek miktarı 1 milyon 875 bin liraya ulaşıyor.
İş yerleri için ise 437 bin 500 lira hibe ve aynı tutarda kredi desteği veriliyor. Kredilerde ilk yıl faiz uygulanmazken, geri ödemeler yapı ruhsatının alınmasından iki yıl sonra başlıyor ve 10 yıla kadar vadelendiriliyor.
92 Bin Bağımsız Bölüm Yenilendi, Binlercesinde Çalışmalar Sürüyor
Kampanya kapsamında şimdiye kadar 92 bin konut ve iş yerinin dönüşümü tamamlandı. Yaklaşık 233 bin bağımsız bölümde ise inşaat ve yenileme çalışmaları devam ediyor.
Uzmanlar, dönüşüm projelerinin yalnızca deprem riskini azaltmadığını, aynı zamanda piyasaya yeni konut arzı kazandırarak konut sektörünü de hareketlendirdiğini belirtiyor.
3 Milyon Liraya Kadar Düşük Faizli Dönüşüm Kredisi
Kentsel dönüşüm sürecine destek veren bir diğer önemli uygulama ise Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi” oldu.
Program kapsamında ev veya iş yerini yenilemek isteyen vatandaşlara 3 milyon liraya kadar kredi desteği sunuluyor. Kredilerde ilk yıl ödeme alınmazken, 180 aya kadar vade ve yüzde 0,69 faiz oranı uygulanıyor.
Bu destekten yararlanabilmek için taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya benzeri bir kısıtlama bulunmaması gerekiyor. Ayrıca başvuru sahibinin gelir düzeyinin aylık taksitlerin en az yüzde 70’ini karşılayabilecek seviyede olması şartı aranıyor.
Dönüşüm Desteği Yeni Şehirlere Yayılıyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, dönüşüm kredisine vatandaşların yoğun ilgi gösterdiğini ve kısa sürede yaklaşık 10 bin başvuru yapıldığını açıkladı.
Halen İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Sakarya’da uygulanan programın kapsamının genişletileceğini belirten Kurum, Manisa ve Tekirdağ’ın da destek kapsamına alınacağını duyurdu.
Yeni Konut Arzı Fiyatları Etkileyecek
Bakan Kurum, deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarının yanı sıra sosyal konut projeleri ve kiralık konut uygulamalarının da piyasaya önemli miktarda yeni konut kazandırdığını ifade etti.
Deprem bölgesinde yapımı süren 455 bin konut, 500 bin sosyal konut projesi, kiralık konut çalışmaları ve TOKİ’nin yeni kampanyalarıyla birlikte toplamda yaklaşık 1 milyon konutluk arzın oluşacağını belirten Kurum, bu gelişmenin hem konut satış fiyatlarında hem de kira bedellerinde hissedilir bir rahatlama sağlayacağını söyledi.
Hedef: Güvenli Yapılar ve Daha Erişilebilir Konutlar
Uzmanlara göre kentsel dönüşüm destekleri, hem deprem riskine karşı dayanıklı şehirler oluşturulmasına hem de piyasaya yeni konut kazandırılarak arz-talep dengesinin güçlenmesine katkı sağlayacak. Böylece vatandaşların güvenli ve ulaşılabilir konutlara erişiminin kolaylaşması hedefleniyor.