El Nino Sıcakları Yangın Riskini Artırıyor
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ali Kavgacı, El Nino etkisinin sıcaklıkları yükselterek ve kuraklığı artırarak orman yangını riskini belirgin şekilde büyüttüğünü söyledi. Kavgacı, 'Büyük orman yangınları riski her zaman var, ancak El Nino'yla birlikte bunun daha fazla olduğunu söylemek mümkün' ifadelerini kullandı.
World Weather Attribution araştırmalarına göre 2026’nın ilk aylarında dünya genelinde 150 milyon hektardan fazla alanın yandığı, bu rakamın uzun dönem ortalamalarının yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktığı bildirildi. Aynı dönemdeki yangın alanının, 2024’ün aynı dönemine kıyasla neredeyse iki katına ulaştığı belirtildi.
Küresel Ölçekte Rekor Düzeyde Yangınlar
Küresel bitki örtüsü yangınlarına ilişkin veriler, 2012’den bu yana tutulan kayıtlar içinde en yüksek seviyelere işaret ediyor. Yanan alan miktarının önceki rekorun da yaklaşık yüzde 20 üzerinde olduğu ifade ediliyor.
Afrika kıtası 2026’da son yılların en ağır yangın sezonlarından birini yaşadı. Gambiya, Senegal, Mali, Nijer, Nijerya, Sudan ve Güney Sudan gibi birçok ülkede rekor düzeyde yangınlar görüldü. Kıtadaki toplam yanan alanın 85 milyon hektara ulaştığı ve bir önceki yıla göre ciddi artış gösterdiği kaydedildi.
Asya, Amerika ve Avustralya’da Artan Yangın Baskısı
Güneydoğu Asya’da Laos, Myanmar, Tayland, Hindistan ve Çin’in kuzeydoğusunda şiddetli orman yangınları etkili oldu. Bölgedeki toplam yanan alanın 44 milyon hektara yaklaştığı ve önceki rekor yılların belirgin şekilde üzerine çıktığı bildirildi.
ABD’de ise yılın başındaki sıcak hava dalgaları ve kuraklık nedeniyle yanan alanların son yılların en yüksek seviyelerine ulaştığı ifade edildi. Mart ayındaki aşırı sıcaklıkların iklim değişikliğiyle bağlantılı olma olasılığının yüksek olduğu da raporlara yansıdı.
Avustralya’da da özellikle Yeni Güney Galler ve Victoria eyaletlerinde süren kuraklık, yangın sezonunun uzamasına neden oldu. Aşırı sıcak ve düşük nem koşullarının yangınları daha da yaygınlaştırdığı belirtildi.
Hızlı Yayılım Yangınlara İlk Müdahaleyi Zorlaştırıyor
Prof. Dr. Kavgacı, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklık, düşük nem ve kurutucu rüzgarların yangınların yayılma hızını artırdığını vurguladı. Bu koşulların, küçük bir kıvılcımın bile kısa sürede büyük orman yangınlarına dönüşmesine neden olduğunu söyledi.
Kavgacı, “Yanıcı materyalin nemi düştüğünde en ufak tutuşma bile geniş alanlara hızla yayılabiliyor. Bu durum çoğu zaman ilk müdahaleyi yetersiz hale getiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
El Nino Türkiye’de Riskleri Yükseltiyor
Uzmanlara göre El Nino etkisi, Türkiye’de de yaz aylarında orman yangını riskini artırıyor. Akdeniz ve Ege bölgeleri en yüksek risk grubunda yer alırken, İç Anadolu ve Karadeniz’de de değişen iklim koşulları nedeniyle riskin genişlediği belirtiliyor.
Kavgacı, özellikle yaz öncesi dönemde artan yağışların bitki örtüsünü güçlendirdiğini, ancak yaz aylarında bu biyokütlenin kurumasıyla birlikte yangın yükünün daha da arttığını ifade etti.
Yangın Rejimi Değişiyor Uyarısı
Son yıllarda yangınların yalnızca klasik sezonlarda değil, farklı zaman dilimlerinde ve daha şiddetli şekilde ortaya çıktığına dikkat çekiliyor. Bu durumun, yangın rejimlerinde kalıcı bir değişime işaret ettiği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğuna dikkat çekerek, özellikle ormanlık alanlarda daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. En kritik önlemin ise insan faktörünün azaltılması olduğu ifade ediliyor.