Araç Kiralamada Yeni Dönem: Depozito ve Ek Ücretlere Yeni Sınırlar

Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektörüne yönelik yeni bir yönetmelik hazırladı. Düzenlemeyle birlikte; araç kiralayacak firmalara yetki belgesi ve eğitim zorunluluğu getirilirken, kiraya verilecek araçların sahip olması gereken standartlar da yeniden belirlendi.

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne yönelik kapsamlı yeni düzenlemeyi hayata geçirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile araç kiralama işletmelerinden kiralanan araçların özelliklerine, depozito uygulamasından sigorta güvencelerine kadar birçok konuda yeni kurallar getirildi.

Düzenlemeyle tüketicilerin kiralama sürecinde karşılaşabileceği mağduriyetlerin azaltılması, sektörde kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi ve hizmet standartlarının yükseltilmesi amaçlanıyor. Yönetmelik, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Araç Kiralama İşletmelerine Yetki Belgesi Şartı

Yeni dönemde ticari amaçla motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. İşletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması gerekecek.

İşletme sorumlularında ise en az ilköğretim mezunu olma, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunma ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanan "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olma şartları aranacak.

Araç kiralama faaliyetlerinin takip edilebilmesi amacıyla 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve ilgili işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek.

6 Yaşından Büyük Araçlar Kiralanamayacak

Yönetmelikle kiralamaya konu araçların yaş ve kilometre sınırları da belirlendi. Klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçların kiraya verilmesi yasaklanacak.

Ayrıca 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar ile 300 bin kilometreyi aşan elektrikli araçların kiralanmasına izin verilmeyecek. Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçlar da kiralama kapsamı dışında tutulacak.

Bazı bölgelerde faaliyet gösteren işletmeler için minimum filo şartı da getirildi. Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde en az 10 araç, diğer il ve ilçelerde ise en az 5 araç bulundurulması gerekecek. Belirlenen işletmelerin filolarında hibrit veya tamamen elektrikli araçlara da yer verilmesi zorunlu olacak.

Depozito Ücretine Sınır Getirildi

Yeni düzenlemenin tüketiciler açısından en dikkat çekici maddelerinden biri depozito uygulamasına getirilen sınır oldu.

Buna göre 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise depozito tutarı en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak.

Araç teslim edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde iade edilmesi gerekecek. Böylece tüketicilerin uzun süre depozito iadesi beklemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Ayrıca aracın olağan kullanımı nedeniyle meydana gelen aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret alınamayacak. Bu tür gerekçelerle depozitodan kesinti yapılması da mümkün olmayacak.

Rezervasyon İptalinde Tüketiciye Kolaylık

Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere yeni haklar da tanınıyor. Araç teslimine 24 saatten az süre kalması koşuluyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan değişiklik veya iptal talebinde bulunabilecek.

Kış lastiğinin gerekli olduğu hava ve yol koşullarında ise işletmelerin gerekli güvenlik önlemlerini sağlaması gerekecek.

Sigorta güvenceleri de kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigorta güvencesinden yararlanması ek bir ücret ödenmesi veya başka bir koşula bağlanamayacak.

Hasar ve Değer Kaybı Ücretlerinde Yeni Dönem

Yönetmelikle kiracıların hasar ve değer kaybı konusundaki hakları da güçlendirildi. İşletmelerin, araçta meydana gelebilecek arıza ve hasar durumlarında kiracının ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturması zorunlu olacak.

İşletme ile kiracı arasında farklı bir anlaşma bulunmadığı sürece, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmadan değer kaybı gerekçesiyle tüketiciden ücret talep edilemeyecek.

İnternetteki Araç Kiralama İlanları da Denetlenecek

Yeni düzenleme yalnızca kiralama şirketlerini değil, internet üzerindeki ilan ve aracı platformları da kapsayacak.

Platformlar, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olarak araç kiralama ilanı vermesi engellenecek.

Böylece tüketicilerin internet üzerinden karşılaşabileceği yetkisiz ve kayıt dışı kiralama faaliyetlerinin azaltılması hedefleniyor.

İşletmelere Uyum İçin Süre Verilecek

Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, asgari araç sayısı ve araçların taşıması gereken özelliklere uyum sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre tanınacak.

Düzenlemeyle araç kiralama sektöründe daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapının oluşturulması, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve haksız rekabetin önlenmesi hedefleniyor. Yeni kurallar, özellikle depozito, araç yaşı, kilometre sınırı, sigorta ve internet ilanları konusunda tüketicilere daha fazla güvence sağlayacak.