☰
✕

18 Yaşından Önce Sigortalı Olanlara Yargıtay'dan Kritik Karar! Emeklilik Hesabı Değişti

TAKİP ET

18 yaşını doldurmadan babasının iş yerinde çalıştığını belirterek erken emeklilik talebinde bulunan kişinin açtığı davada Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, sigorta girişinin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayarak fiili çalışmanın araştırılmasını ve sigortalılık süresinin yeniden değerlendirilmesini istedi.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanmak isteyen bir vatandaşın 18 yaşından önceki sigortalı çalışmasına ilişkin hukuki mücadelesi Yargıtay’a taşındı. Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) emeklilik talebini reddetmesinin ardından açılan davada yerel mahkeme başvurucuyu haklı buldu. Ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çalışmanın yeterince araştırılmadığı ve sigortalılık başlangıcının hatalı değerlendirildiği gerekçesiyle kararı bozdu.

1998 Yılındaki Sigorta Kaydı İçin Dava Açtı

Davacı, babasına ait iş yerinde 12 Mayıs 1998 ile 25 Temmuz 1998 tarihleri arasında çalıştığını ve bu döneme ait 68 günlük sigorta hizmetinin bulunduğunu belirtti.

Söz konusu çalışmanın emeklilik hesabında dikkate alınmasını isteyen kişi, SGK'ye yaptığı başvurudan olumlu yanıt alamadı. Bunun üzerine mahkemeye başvurarak sigortalılık başlangıcının kabul edilmesini ve kendisine yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etti.

SGK'den 18 Yaş Öncesi Sigortalılık İtirazı

Dava sürecinde SGK, başvurucunun emekli olabilmesi için gerekli olan 60 yaş ve 7 bin prim günü koşullarını karşılamadığını savundu.

Kurum ayrıca, anne veya babaya ait iş yerlerinde çalışan küçüklerin sigortalı sayılabilmesi için ilgili dönemde geçerli özel şartların yerine getirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

SGK'nin savunmasında, ayırt etme gücüne sahip küçüklerin ebeveynlerine ait iş yerlerinde çalışmaları için yasal temsilcinin katılımıyla hazırlanmış ve hâkim tarafından onaylanmış yazılı bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerektiği ifade edildi.

İşe giriş bildirgesinin düzenlenmiş olmasının tek başına gerçek bir çalışmanın gerçekleştiğini göstermeyeceği de belirtildi.

Yerel Mahkeme Emekli Aylığı Bağlanmasına Karar Verdi

Davayı inceleyen ilk derece mahkemesi, başvurucunun talebini kabul etti.

Mahkeme, davacının 3 Mart 2023 tarihindeki başvurusu itibarıyla emekliliğe hak kazandığına hükmederek yaşlılık aylığının 1 Nisan 2023 tarihinden itibaren ödenmesine karar verdi.

SGK'nin bu karara yönelik istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi. Bunun üzerine dosya temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderildi.

Yargıtay: Sigorta Bildirgesi Tek Başına Yeterli Değil

Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, sigortalılığın tespitinde iş yerinde gerçekten çalışılıp çalışılmadığının belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

İncelemede, davacı adına 12 Mayıs 1998 tarihli işe giriş bildirgesinin düzenlendiği, belgenin 11 Haziran 1998'de SGK'ye teslim edildiği ve 68 günlük hizmet bildiriminin yapıldığı görüldü.

Buna karşılık, iş yerine ait sicil bilgilerinin ve ilgili dönemin bordrolarının dosyada bulunmadığı tespit edildi.

Yargıtay, mevcut belgelerin fiili çalışmayı ortaya koymak için yeterli olmadığına işaret ederek eksik araştırmaların tamamlanmasını istedi.

Tanıklar ve Eski İş Yeri Kayıtları İncelenecek

Yüksek Mahkeme, davacının belirtilen tarihlerde gerçekten çalışıp çalışmadığının belirlenmesi için ayrıntılı araştırma yapılması gerektiğine hükmetti.

Bu doğrultuda, aynı dönemde iş yerinde çalışan kişilerin tespit edilmesi, bordro tanıklarının dinlenmesi ve tanıklara ait SGK hizmet kayıtlarının incelenmesi istendi.

Tanıklara ulaşılamaması veya ifadelerin yeterli görülmemesi durumunda ise SGK, maliye, zabıta, muhtarlık ve meslek odaları aracılığıyla araştırma yapılması gerektiği belirtildi.

Ayrıca çevredeki iş yerlerinin sahipleri ve çalışanlarının bilgilerine başvurularak iddia edilen çalışmanın gerçekliğinin açıklığa kavuşturulması istendi.

Sigortalılık Başlangıcı 11 Ağustos 1999 Olarak Değerlendirildi

Kararın dikkat çeken bir diğer bölümünü sigortalılık süresinin başlangıç tarihi oluşturdu.

Yargıtay, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi kapsamında yaptığı değerlendirmede, davacının sigortalılık süresi başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 11 Ağustos 1999 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti.

Bu hesaplamaya göre 25 yıllık sigortalılık süresi 11 Ağustos 2024 tarihinde tamamlanıyordu.

Dolayısıyla yerel mahkemenin 1 Nisan 2023 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı ödenmesine ilişkin kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldı.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını ortadan kaldırarak ilk derece mahkemesinin hükmünü oy birliğiyle bozdu.

18 Yaşından Önce Sigortalı Olanlar İçin Karar Ne Anlama Geliyor?

Yargıtay'ın kararı, özellikle 18 yaşını doldurmadan aile işletmelerinde çalışmaya başlayan ve bu süreleri emeklilik hesabına dâhil ettirmek isteyenleri yakından ilgilendiriyor.

Karar kapsamında, yalnızca sigorta girişinin yapılmış olması yeterli görülmeyebiliyor. Çalışmanın fiilen gerçekleştiğinin iş yeri kayıtları, bordrolar, tanık ifadeleri ve diğer somut delillerle ortaya konulması gerekiyor.

Ayrıca 18 yaşından önceki sigortalı çalışmaların prim günlerine etkisi ile sigortalılık süresinin hangi tarihte başlayacağı ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Bu nedenle 18 yaşından önce sigorta kaydı bulunan herkesin emeklilik hakkının ortadan kalktığı şeklinde bir sonuç çıkarılamıyor. Emeklilik koşulları, sigorta türüne, ilk tescil tarihine, çalışma dönemine ve ilgili mevzuata göre farklılık gösterebiliyor.

Yargıtay SGK Emeklilik